<th id="lSn"></th>
    <address id="lSn"><noframes id="lSn">

    <track id="lSn"></track>

      <track id="lSn"></track>
          <track id="lSn"></track>

              Legioná? Jaroslav Janda nám p?ináší svědectví o hrdinství i ka?dodenním ?ivotě rakouského vojáka, vále?ného zajatce a později legioná?e v období 1. světové války.

              Díky jeho bezmála 150stránkovému deníku Moje vzpomínky na světovou válku, který si zde m??ete stáhnout jako pdf nebo e-knihu, o?ívá svědectví, které nám p?i p?íle?itosti 100. výro?í 1. světové války p?ipomene její okolnosti i aktéry.

              P?e?těte si kompletní verzi deníku, zkrácený ?lánek s výběrem toho nejzajímavějšího, pou?te se o srbské frontě, prohlédněte si unikátní fotogalerii, a co vám nebude jasné, osvětlí slovník s vysvětlivkami a komentá?i.

              Chcete něco doplnit nebo máte vlastní poznatky o 1. světové válce?
              Napište nám na info@ nebo diskutujte na facebooku.

              Vzpomínky Jaroslava Jandy na světovou válku 1914–1918

              (zkrácený ?lánek 12 stran)

              M?j děde?ek Jaroslav Janda (1.1.1884 - 24.9.1969) pobyl na vojně mnoho let. V aktivu skoro ?ty?i roky v letech 1905 - 1908, kdy mu vojnu prodlou?il císa? pán z d?vodu anexe Bosny a Hercegoviny Rakouskem-Uherskem. Potom dalších témě? pět let strávil v 1. světové válce. V databázi legioná?? Vojenského historického ústavu je veden jako ?eta? 11. zdravotního oddílu.

              Jako rakousko-uherský voják  byl odvelen na srbskou frontu a byl zajat po dobytí Valjeva srbskou armádou v prosinci 1914. V roce následujícím absolvoval onu strašlivou zajateckou anabázi ze Srbska p?es Albánii a? do tehdejší Valony (Vlorè), cestu lodí na Asinaru a pobyt ve zdejším zajateckém tábo?e a poté cestu do Francie a pobyt v několika tamějších táborech. Do sboru ?eských dobrovolník? legioná?? vstoupil ještě p?ed jeho oficiálním povolením podáním ?ádosti 4. 10. 1917 v tábo?e v Carpentras, od 12. b?ezna 1918 byl ve výcviku, poté p?esunut na frontu, ú?astnil se boj? u Vouziers a Terronu. ?ást výcviku absolvoval jako vojín u 21. pěšího pluku,  poté byl p?e?azen k 22. pěšímu pluku. Demobilizován byl 10. května 1919. Vrátil se ke svému ob?anskému povolání v Planografii v Krakovské ulici na Novém Městě v Praze, zásah? legií na obranu mladé republiky v roce 1919 se ji? neú?astnil.

              V pr?běhu zajetí si Jaroslav Janda vedl podrobné deníkové zápisky s uvedením dat a zejména s podrobným ?asovým popisem pochodu zajatc? p?es Albánii do p?ístavu Vlorè. Ty se mu však v době jeho p?sobení na frontě ve Francii ztratily. V roce 1934 dostal darem dva prázdné vázané sešity, vrátil se tedy k myšlence své zá?itky popsat a 1. listopadu tého? roku se dal do práce. Pamě? ji? mohla tehdy padesátiletého mu?e trochu šálit, zd?razňoval však, ?e p?es mo?né drobné nep?esnosti v uváděných datech jednotlivých událostí bude psát jen o tom, co skute?ně pro?il. Zápisky dokon?il po dvou měsících práce na Silvestra tého? roku. V b?eznu 1962 ve věku ji? více ne? 78 let paměti znovu pro?etl, s úrovní vlastního literárního zpracování projevil velkou nespokojenost, ale p?es několik poznámek a dodatk? (nap?. za?azení úryvk? z knihy francouzského spisovatele H. Barbusse „Oheň“) ji? podstatné změny patrně z d?vodu zhoršující se paměti neprovedl.

              V ?ervenci 2014 uplyne sto let od vypuknutí 1. světové války, ale ji? 1. ledna 2014 vzpomene naše rodina 130. výro?í narození našeho dědy. Proto jsem se rozhodla děde?kovy zápisky opublikovat v elektronické podobě; jejich vydáním bych chtěla splatit dědovi dluh za jeho lásku a obětavost v době mého raného dětství. Ní?e uvádím výňatky.

               

              Mobilizace a cesta na frontu

              V neděli 26. ?ervence 1914 byla vyhlášena ?áste?ná mobilizace. Do 24 hodin se měli všichni p?íslušníci vojenských těles uvedených na plakátech vylepovaných na ve?ejných místech hlásiti u svých útvar?. M?j oddíl však nikde uveden nebyl, asi v souvislosti s tím, ?e z Prahy je do Mostaru v Hercegovině, kam jsem pat?il, dosti daleko. A? v úterý ráno 28. ?ervence jsem se tedy šel hlásiti na vojenské velitelství na Karlovo náměstí na Novém Městě. Upozorňoval jsem, ?e pat?ím do Mostaru k saniterák?m. Šikovatel ve slu?bě mi odebral vojenskou kní?ku, odešel do kancelá?e, za chvíli vyšel a prý, abych u? tam z?stal. Ven u? mě strá?e nechtěly pustit, t?eba?e jsem prohlásil, ?e se musím na vojnu p?ipravit a rozlou?it se s domovem. Později jsem se ale p?ece jen dostal ven a za to u? jsem tam nevlezl, jen skrze plot jsem se vyptával známých, co jsem s nimi v aktivu slou?il, kam jsem p?idělen, a tak jsem to dělal p?es týden, dokud nás neoblékli do mundúru a nenastoupili jsme slu?bu v Albrechtských kasárnách na Smíchově. Mobilizace šla u našeho útvaru velice špatně, jako by to byla ji? p?edzvěst pozdějších potí?í a nesrovnalostí. Speditér, který nám měl p?ivézt ze skladiště vojenskou muntúru a výzbroj, ji celý týden vozil po Praze. Rozkazy se neustále měnily, ko?í se závozníkem a nákladem se ?ídili dle těchto rozporuplných p?íkaz? a z Karlova náměstí vezli vše do Albrechtských kasáren, do Karlína na Invalidovnu, poté na Vyšehrad a nakonec opět na Smíchov. Mezitím pilně v ?ervencovém vedru zavla?ovali svá hrdla a tak jim týden pěkně uplynul. Asi za 14 dn? po vypuknutí války si náš kadet Manda povšiml, ?e k jeho útvaru nepat?ím, ale p?i pra?ském sanitním oddílu R.S.t. 3/8 (ReserveSanitatsAbteilung Nro. 3/8  Korps) si mě p?ece jen ponechali.

              V noci ze 14. na 15. srpna jsem spal v kasárnách oble?en, měl jsem slu?bu jako „tagskaprál“. Ve t?i hodiny ráno byl vyhlášen „tagwach“ (budí?ek) a ji? ve ?ty?i jsme táhli o síle 12 sanitních oddíl? po 60 mu?ích st?edem Prahy na nádra?í císa?e Franze Josefa. Náš oddíl měl hornistu, kterému chyběly p?ední zuby a ani neuměl troubit, to mu však nebránilo, aby ve všech ulicích nevzbou?il spící obyvatele, kte?í udiveně vystrkovali hlavy z oken. Na nádra?í jsem se rozlou?il se sestrou Marií, asi dvě hodiny jsme tam ?ekali a dostali letáky s  písni?kami na cestu. První naše štace byla v Benešově, kde ?ty?em našim voják?m, tou?ícím se ještě osvě?it ?eským pivem, ujel vlak. Poté jsme dojeli do Vídně, a kdy? nás v noci p?etáhli na ji?ní nádra?í a jelo se dále k jihu, pochopili jsme, ?e jedeme na srbskou frontu.

               

              Na srbské frontě a v zajetí

              P?es Záh?eb, Sisak a Sávský Brod, Vinkovci,  Guňu na levém b?ehu Sávy a Br?ku na pravém, kde p?išel rozkaz „všechno ven“ a dostali jsme první „saniteráckou“ práci.  Vykládali jsme dlouhatánský vlak plný puše?né munice, prý tam bylo 16 milion? patron. Z vysokého náspu jsme nosili bedny do p?íkopu a do strouhy, ze strouhy zase nahoru na louku a tam jsme bedny  skládali do kubík?. Po ukon?ení práce jakýsi oficír prohlásil, ?e je vše špatně. A tak jsme to p?ekládali podle šň?ry do ?ad a do vodováhy a? do tmy. Byla to pak ohromná pyramida.

              V Br?ce jsme se usídlili v turecké škole a dostali k ošet?ení první raněné, jich? však denně mnohonásobně p?ibývalo. Všichni měli o?i „na vrch hlavy“, byli vyděšeni a vyprávěli s hr?zou o šrapnelech, o tom, jak Srbi umějí dob?e st?ílet. Vyfasovali jsme 30 voz? s koňmi, ko?í byli místní sedláci, mobilizovaní na po?átku války. Ti se zpo?átku domnívali, ?e byli povoláni k jednorázové práci, kdy? poznali, ?e s námi mají být natrvalo, dosti se jim to zajídalo. A tak se stalo, ?e starý táta vyst?ídal syna – hospodá?e, dítě tátu a postupně místo zdravých silných sedlák? ko?írovali naše povozy děti a starci. Náš oddíl  na po?átku války s bohatými zásobami slamník?, dek a lo?ního prádla, potravin a nádobí vyjel k frontě.  V době p?íprav p?echodu p?es ?eku Drinu, tvo?ící hranici mezi Bosnou a Srbskem, jsme dle rozkazu stavěli feldšpitál ze strom? a větví, ovšem jen proti slunci, ale nikoli proti dešti. Tenkrát nepršelo, a ?ádný na to nep?išel, ?e by mohlo.  První ranění byli srbští vojáci. Také jsme měli polní mši s kázáním, na ni? muselo všechno kolem lágrující a na útok se p?ipravující vojsko. Feldkurát Gabriel si to pak od pán? d?stojník? „vypil“, morálku mu?stva nijak nepozvedl. Kázal toti?, ?e se nalézáme ve velikém nebezpe?í, ka?dou chvíli m??e zaznít povel: Zachraň se, kdo m??eš, nep?ítel je tu!  

              Jako ?eta? jsem ?asto některý ?as i denně jezdil ke korpskomandu k „abfertigungu“ pro rozkazy, s hlášením, pro polní poštu atd. do vzdálenosti 15-20 km podle toho, kde jsme lágrovali. Jezdil jsem vozem podobným bry?ce bez pér, místo sedadla jsem měl jen otep sena.  K tomu zni?ené cesty, tak jsem v?dy p?ijel pozdě ve?er celý rozmlácen a rozt?esen. Jednou ve?er p?ijedu, a hned Macák na mě: „Po?kej, zugsfíro, ty budeš zav?enej, ukrad´ jsi oficír?m uherský salám!“ Myslel jsem, to bude nějaká legrace. Ale všichni mi vá?ně potvrdili, ?e v noci někdo ukradl d?stojník?m salám, podobný salámu mému, a ten byl ú?edně zabaven.  Druhý den jsem ho však dostal zpět, jen dvě kole?ka od?íznutá. Profesor Pelná?, náš léka?, si toti? všiml, ?e konec mého salámu je p?íliš suchý a starý. Odkrojili dvě kole?ka a zkoumali, zda za dvanáct hodin konec takto okorá. To se nestalo, a tak se p?esvěd?ili, ?e není jejich, nebo? z něho jedli ve?er p?edtím, ne? jim byl ukraden.

              Po krásných teplých dnech nastal v ?íjnu 1914 déš? a my neměli nic nad sebou.  Po prvním dešti stekl z našich plachet škrob a byly jak ?ešeta. Na poli u Suljin-Háruň se nacházela hlavní armádní zásobárna. Po navezení mouky za?ali peka?i v pojízdných pekárnách péci komisárek, ale déš? většinu pytl? mouky brzo úplně poni?il. Srbi naplnili lodní mlýny kamením a pustili je po rozvodněné Drině. Mlýny všechny našimi pionéry postavené pontonové a bárkové mosty pobo?ily a vše uplavalo. Pionér?m nez?stalo nic ne? prázdné podvozky. Nato Srbi zaúto?ili a v těch zmatcích na ústupu se mnoho lidí utopilo v ?ece.

              Ve Zvorníku jsme denně ošet?ovali několik stovek nově p?ivá?ených raněných. Nemocnici jsme z?ídili v kasárnách, ranění le?eli na podlaze ve všech barácích i kolem barák? venku. Kucha?i ve dne v noci va?ili, p?i tom si sami museli zabíjeti ?ivé voly, ostatní roznášeli jídlo, tě?ce raněné jsme snášeli z voz? atd. Já měl navíc za úkol shánět chleba od místních peka??. Pracovali jsme týden ve dne v noci. P?icházely rozkazy posílat naše lidi do fronty sbírat raněné. Trény s raněnými stály pak ve velikém lijáku na dvo?e, lehce raněné jsme vynášeli z baráku na déš? a tě?ce raněné se sna?ili umístit vevnit?. Jakmile se nám poda?ilo vše uspo?ádat, p?išel rozkaz k ústupu do Tuzly a poté do Sapny.

              Poté na po?átku listopadu rakouská armáda zaúto?ila, p?ekro?ila Drinu a my jsme se po mnoha peripetiích se zapadlými vozy usadili v Kamenici v soudní budově. V celém měste?ku ve všech domech i skladištích samí ranění, asi p?ldruhého tisíce.  Mimo toho asi 600 zajatých Srb?, které jsme té? krmili a hlídali. Ranění byli do našeho p?íchodu úplně bez pomoci, rány si balili do list? ze soudních knih a protokol?, inkoust se jim vpil do ran, nedalo se to ni?ím o?istit. Z toho byly ?etné otravy krve, mnoho p?ípad? tetanu. Z po?átku tam byl jeden léka? (byl brzy odvelen jinam), s tím jsem chodil po domech a odebírali jsme nemocným mo? do prázdných dělových mosazných patron od šrapnel?. Zásoby jsme brzo vy?erpali, a tak se dělaly nájezdy do opuštěných vesnic a rekvíroval se dobytek, krávy i prasata, aby bylo co va?it. Pán?m d?stojník?m jsme naopak zrekvírovali bednu od ?erveného k?í?e s potravinami pro raněné, kterou ukrývali ve skladišti.

              20. listopadu jsem dostal rozkaz jet do 17 km vzdáleného Valjeva,  po vy?ízení zále?itostí na korpskomandu ?. 15 jsem měl nakoupit zásoby a p?ivézt poštu. Ty scény po cestě byly strašné, uvázlá auta, mrtvoly lidí v blátě le?ící, mezi nimi i jedna ?ena, mrtvoly mladých vodi?? osl? a koní, desítky zví?at. Jelo se p?es všechno, koni p?es krk jedním kolem, ?ádný to neporu?il odklidit. V?bec trény a jejich d?stojníci, ti prohrávali válku svou nedbalostí a hloupostí.  Srbové na ústupu za sebou ni?ili telegrafní ty?e a dráty se válely po silnici. Takový etapový trén (měl a? 150 voz?, vp?edu dva d?stojníky a ?eta?e a kaprála na koních) vjel do drát?, koně se do nich zapletli, celý trén z?stal stát. ?idi? vozu slezl, koně vypletl, p?ejel, ale drát z?stal na silnici. Nezapletl-li se druhý, jistě to byl bu? t?etí ?i ?tvrtý pár koní; a pak se procedura opakovala. Tak to šlo dob?e celý měsíc a „osvícené“ d?stojníky od trénu ani nenapadlo, ?e by ten drát prostě mohli dát z cesty odstranit.

              Do Valjeva jsme se na p?íkaz korpskomanda p?estěhovali na Mikuláše a doufali jsme, ?e po opravě úzkokolejky do Mladenovace a dráhy do Bělehradu budeme moci posílat raněné do Rakouska, a do Srbska budou p?icházet zásoby a munice. Kdy? jsem dle rozkazu dovedl feláka Glovackiho ke korpskomandu, aby nás ohlásil, k našemu p?ekvapení se ji? šikovalo na ulici témě? p?ipraveno k odchodu. Stála tam kavalerie co ochrana, dále všechny kancelá?e v bednách a na koních, a všechen personál, kterého bylo hojně, generálové, štábní oficí?i atd. Dráty od telefon? ust?íhané, u? jsem za?al vě?it, ?e zase pobě?íme. Ale náš abteilung byl ur?en z?stat u raněných, ve městě jsme za?ili dělost?eleckou bitvu a upadli do srbského zajetí. P?edtím jsme se po útěku ma?arských saniterák? museli ujmout špitálu v budově místního gymnasia, 30 našich lidí na 3 000 raněných v nemocnici, v domech, školách a hotelích.

              Ranění nebyli dlouho p?evazováni, v obvazech plno vší, někte?í měli u? otravu. Dr. Milota a dr. Schwarz pracovali od ?asného rána dlouho do noci pouze na amputacích.  Kadeta Mandu jsme p?ivezli nemocného, měl skvrnitý tyfus. První z našeho oddílu také zem?el, šli jsme mu na poh?eb všichni, ve dvojstupu se šavlemi.  Na hrob jsme mu dali k?í?, byl pochován v rakvi a sám. Ve sklepě gymnasia stále p?ibývalo mrtvol. Nakládali jsme je na v?z vojenské lékárny a p?evá?eli na h?bitov, kde byly ukládány do šachet po 25. Naše poh?bívání vypadalo však nejslušněji, h??e byli poh?bíváni z jiných nemocnic, vezeni na malých srbských mizerných vozech, po cestě spadla hlava nebo noha a brousila se o kolo. Od rána do ve?era se jezdilo a dlouho jsme nesta?ili mrtvé odvá?et, zvláště kdy? naplno vypukly epidemie.

              15. ledna 1915 jsem cítil, ?e mnou lomcuje zimnice, mě?ím si teplotu a mám 39.2 hore?ky. Mnozí z našich u? le?eli nemocní, do té doby zem?eli t?i, tak jsem si ?ekl, snad také p?jdeš do neznáma. Chtěl jsem, aby po mně zbyla fotografie, dal jsem se tedy vyfotografovat. Zaplatil jsem p?edem, ?e si pro obrázky pošlu. Napsal jsem adresy dom? bratrovi a sestrám a po?ádal jsem kamarády, aby mně vyzvedli fota a poslali je na p?íslušné adresy. Pak jsem ulehl. Tu noc jsem měl jistě p?es 40 stupň? hore?ky, ve všech kostech bolest, jako bych v nich měl ?havé olovo, a pak jsem nic o sobě nevěděl. Proti hore?ce mi dávali ledové obklady, blouznil jsem, slyšel ot?esy země, chvějící se pod tíhou na frontu ta?ených dalekonosných srbských děl. Po dvou týdnech jsem se za?al uzdravovat, zatímco jiní kolem mě m?eli. Mezi nimi m?j dobrý kamarád Josef Falout.

              Pak p?icházely dopisy na vojáky, kte?í však u? zem?eli. P?íbuzní doma nemohli o svém blízkém nic zvědět, psali adresu na nás všechny zajatce: Vále?ní zajatci ve Valjevu. Prosili nás, abychom jim napsali pravdu, aby alespoň věděli jistě, kde zem?el. Posílal jsem pak mnoho lístk? na všechny strany se všemi daty zanesenými v úmrtní knize. P?íbuzní zprávám nechtěli vě?it a znovu mi psali o další podrobnosti.

              V zá?í 1915 jsem za?al pracovat v šesté reservní nemocnici, srbský pan doktor v hodnosti majora si dal zap?áhnout ko?ár a osobně si mě vy?ádal na zajateckém komandu. Na chvíli jsem byl zase ?lověkem. Spal jsem na vlastní posteli, ?istě ustlané, v pěkném pokojíku, dostal ?isté vy?ehlené prádlo a bílý pláš?, vykoupal jsem se v lázni, a dostával jsem denně ¼ litru dobrého ?erveného vína. Mimo to jsem si zvykl píti slivovici, ?ekli mi, ?e mi to pom??e od pr?jmu, kterým jsem trpěl po celou válku. Měl jsem dozor nad 20 rakouskými ošet?ovateli raněných, nemocní a ranění byli Srbové, poskytována byla dobrá strava a velice dobré ošet?ení léka?ské.

               

              Anabáze z Valjeva do Valony

              Po útoku Bulharska na Srbsko nastala zlá doba pro naše „hostitele“ a pro nás hrozná cesta Srbskem a poté Albánií. My z nemocnic jsme vyrazili 19. ?íjna. P?es ?a?ak, Trstenik a Kruševac do Prištiny se ještě dob?e šlo v útvarech, měli jsme trochu peněz a ob?as jsme i něco jídla fasovali. V pozdějším ?ase hladem a nemocí vy?erpán ?asto jsem z?stal sám, a? druhý ?i t?etí den se s našimi zase shledal. Všechny cesty byly do nedohledna zaplaveny zajatci, kterých se po?ítalo 65 000, dále šlo 60 000 srbských rekrut? a několik tisíc ?ák? d?stojnické školy srbské. Na ústupu jsme viděli st?ílet srbské dělost?electvo, zatím, co jedna baterie st?ílela, druhá nás p?edjela, zaujala nové posice a pak druhá zas ustupovala na nové místo odporu. Pozoroval jsem srbské dělost?elce, byli úplně klidni p?i tom, ?ádný strach neb panika. Výborná organisace.

              P?es Kosovo pole a Mitrovici jsme se dostali do Bicany a stezkou pro osly stoupali do hor. Vysoko v horách foukal silný vítr, poletovaly vlo?ky sněhu a nikde nebylo místa rovného, kde bychom se mohli p?i spaní polo?it bez obavy, ?e se někam nez?ítíme do propasti. Šlo se nám h?? a h?? do vysokých kopc? a zase hluboko do propastí, denně jsme se brodili p?es potoky, někdy ani oheň jsme neměli, a kdy? ano, va?ili jsme si jen ?aj z ostru?in. Za?alo silně mrznout a lidé padali, aby u? nikdy nepovstali.

              Po p?íchodu do Malé Debry jsem prodal Faloutovy hodinky, ale za papírové peníze mi nikdo nechtěl jídlo prodat. V měste?ku Struga na b?ehu Ohridského jezera se mi poda?ilo vyměnit s mladou dívkou poslední kousek mýdla za veliký krajíc chleba. Za celou válku jsem takový nikde v Srbsku neviděl! Pravý ?itný chleba, veliký krajíc z velikého selského bochníku, jako by ho ukrojila naše ?eská „pajmáma“. Zašel jsem k jezeru za boudu a tam jsem celý krajíc snědl. P?ed tím jsem byl blízek zoufalství, ten krajíc mi ?íkal: doufej, dějí se i nemo?nosti, nezahyneš! Te? s lepší náladou a novou nadějí do budoucnosti jsem vykro?il do města. A tam se mi poda?ilo za papírový desetidinár nakoupit ?ty?i veliké nasolené ryby!

              Na h?ebenech hor bylo u? 75 cm sněhu a dále hustě sně?ilo. S povolením srbského podporu?íka a zákazem rozdělávat oheň  jsme z?stali dvě noci v jakémsi chlévě. Ve dne, kdy? jsem musel ven, byl jsem úplně oslepen od sněhu. T?etí den jsme mohli jíti dál, já se s bolavýma o?ima díval na nohy ?lověku, který šel p?ede mnou, abych viděl, kam mám šlápnout. Hned po ránu jsme se museli brodit vodou. Ihned nám to na nohách mrzlo. Kouskem zašpi?atělého d?eva jsem si vyš?uchoval z rozpadlých bot sníh, který se mi tam nacpal a utvrdl tak, ?e jsem nemohl jíti. Cestou jsme viděli zmrzlé a polozmrzlé le?et na zemi. P?es nebezpe?ná místa mě p?eváděl Rubáš, abych se nez?ítil do propasti. Všechno mi na zemi splývalo, neviděl jsem, kde mám stoupnout. Sestoupili jsme do údolí, poprvé za celou cestu do teplého kraje blízko mo?e u měste?ka Elbasánu. Prodali jsme poslední kusy šatstva za kousky zahradního turka, nava?ili guláš z koňské zdechliny. V noci však zase p?išel mráz. Po dalších peripetiích jsme se 6. prosince 1915 ocitli na lukách p?ed Tiranou, 8. prosince p?ed branami Dra?e.

              Tam jsem se po dvou měsících opět „uviděl“, kdy? jsem se u pot??ku myl. Jak jsem se nad vodu nahnul, viděl jsem ve vodě jako v zrcadle chlapa, a? jsem se ulekl. Oto?ím se, kdo za mnou stojí, byl jsem tam sám. Podívám se znovu, ale poznat jsem se nemohl. To tedy jsem byl já! Vzpomínal jsem, jak jsem litoval v duchu ty druhé, a odhadoval, jak asi daleko se ještě povle?ou, ne? padnou! Sám jsem se nikde neviděl, zrcátko jsem neměl, a te? jsem se náhodou spat?il, jak ještě daleko ubo?eji vypadám ne? ostatní!  Celých sedm neděl jsem se neholil, byl jsem zarostlý, hubený, na hlavě směšnou trosku ?epice – zkrátka dlouho jsem se prohlí?el, ne? jsem uvě?il, ?e jsem to skute?ně já!

              Vzhledem k ost?elování Dra?e rakouským lo?stvem byla naše karavana p?esměrována do Porty Valony (dnešní Vlore) a poslední z mnoha ?ek, kterou jsme na této cestě p?echázeli, byla Vojusa. Na pokyn italského ser?anta „avanti“, který ?ídil nalodění na prám a všiml si mého tou?ebného pohledu, jsem se dostal mimo po?adí 15. prosince s cizí ?etou na druhou stranu ?eky. Obstoupil nás oddíl bersagliér?, bodáky nasazené, široké klobouky s pe?ím, ouzké kalhoty, peleriny na ramenou, a u? nás vedli ve ?ty?stupu.

              Zcela jistě jsem si tím zachránil ?ivot. Ti, kte?í toho dne nebyli p?evezeni, hrozně zkusili. Po strašlivé pr?tr?i mra?en stoupla voda v ?ece o několik metr?, prám se utrhl a odplaval a ti za ?ekou, bylo jich několik tisíc, z?stali deset dní bez pomoci a bez jídla.

               

              „Pole ztracené“

              Po dvou dnech jsme se nalodili na italskou dopravní lo? Gordoba a vypluli z valoňského p?ístavu kolem Apeninského poloostrova na Asinaru. Ostrov měl jen malý p?ístav, kde se p?ed válkou nacházela malá karanténní stanice pro cestující z Asie a z Afriky. Vozili nás na bárkách, se?adili a pochodem vchod do lázní a desinfekce.  Oble?ení do vydesinfikovaných oděv? s vyfasovanou dekou jsme pochodovali asi p?l hodiny cesty od p?ístavu. Tam jsme byli rozděleni po pěti a ka?dá pětice dostala dohromady jeden stan. Ihned jsme je stavěli do ?ad na trávníku. Vál studený vítr od mo?e, celou noc jsme se klepali zimou.

              Po nějaké době jsme dostali nové mundúry a vystavěli v rovinaté ?ásti „Oslího ostrova“ nové tábory. Náš se jmenoval „Campo perdu“, ?esky „Pole ztracené“, a p?esná adresa pak zněla „Campo perdu, II. reparto, III. gruppo, Isola Asinara“.  V tomto tábo?e jsme snad na tom byli ještě nejlépe ze všech. To proto, ?e naše lo? po dva týdny pro nás t?ikrát denně va?ila, i víno jsme dostávali a tak jsme se zase trochu zrestaurovali. Našich mrtvých na choleru zem?elých bylo sice několik stovek, ale v jiných táborech se jednalo o tisíce zajatc?.  Byli to zejména ti, kte?í nejd?íve ?ekali na obnovení p?evozu p?es Vojusu a jedli všechno mo?né, ?áby, ještěrky, trávu i mrtvé kamarády. Doplazili se do Valony a divoce se vrhali na suchary, které jim Italové rozdávali. Na lo? se dostali ve zbědovaném stavu, jejich lodě neměly za?ízení na transporty ani neva?ily, jednou denně jim rozdali studené konservy a suchary. Proto všichni ji? na lodích po stovkách umírali a my jsme poté na b?ehu ostrova mrtvoly odnášeli a poh?bívali v šachtách.

              Na tuto adresu jsem také jako první obdr?el na svátek svatého Josefa 19. b?ezna 1916 peně?ní dopis od bratra na 49 lir. V tehdy nově z?ízené kantině jsem všem v našem stanu koupil chléb, sýr, salám, rybi?ky a víno a uspo?ádal pro ně hostinu. Po krásném jaru, kdy na Asina?e vykvetly tisíce květ?, p?išlo léto a na ostrově bylo k nesnesení. Veliké vedro, ?ádný stín, vítr s pískem, nedostatek vody, která se musela p?ivá?et ze Sardinie, to vše vedlo k tomu, ?e jsme tou?ebně ?ekali, kdy nás lodi za?nou p?evá?et do Francie.

               

              Ve francouzských táborech

              18. ?ervence jsme s naší nákladní lodí v doprovodu dvou torpédovek p?istáli v Toulonu. Nejprve jsme byli internováni v ji?ní Francii v tábo?e Scarpiagne, poté jsme byli děleni na skupiny a naše skupina o 120 zajatcích byla po r?zných peripetiích p?evezena do Biessardu asi 40 km od Le Havru, kde se nacházel německý zajatecký tábor. Do práce se jezdilo na parní?cích na velké zámo?ské lodě. Pracovalo se nep?etr?itě ve dne i v noci na osmihodinové směny, vylo?ovalo se uhlí, brikety, koks, papír, d?íví, obilí bu? na vagony, nebo na velké vle?né ?luny. Dělal jsem velitele pracovní ?ety a tlumo?níka a nau?il jsem se jezdit s lodním je?ábem. Jeden feldvébl Němec p?išel k mé partě a poslouchal moje lidi, jak ?esky a chorvatsky mluví mezi sebou p?i práci. On nerozuměl, tak se mě ptal: „Ti lidé mluví rakousky, ?e?“  Divil se tomu, kdy? slyšel, ?e rakouská ?e? neexistuje a kolika ?e?mi se v Rakousku vlastně mluví. Náš „spojenec“ toho nevěděl.

              Skoro denně jsme viděli p?ijí?dět velké námo?ní lodi s anglickými vojáky, jezdily a? do Rouenu, ?eka byla hluboká.  Jak uviděli německé zajatce,  pok?ikovali na ně  „nieder mit Kaiser!“ Němci zase na ně, Angli?ani se nahrnuli na palubě na stranu k nám, a? se lo? hodně naklonila. Angli?tí vojáci byli v?dy v novém mund?ru jak ze škatulky. Francouzi měli starý spravovaný mund?r. Na frontě a za frontou jsem později pozoroval, ?e Angli?ané jsou moc pyšní, nafoukaní, s nikým se nekamarádili.

              V polovině listopadu jsme byli nákladním zape?etěným vlakem p?evezeni k Pa?í?i a vypuštěni na nádra?í Susy-Bonneuil, odkud jsme šli pěšky k ?ece Marně, kde se stavěl vojenský p?ístav a na něj navazující ?eleznice. Tamější zajatecký tábor byl obsazen pouze Slovany, byli tam zejména Chorvati. Zde jsem pro?il románek v dopisech se Švýcarkou sle?nou Mínou, který se p?erušil v polovině ledna, kdy jsme byli náhle skupina 18 šikovatel? a ?eta?? odvezeni nejprve do Etampes asi 100 km ji?ně od Pa?í?e a poté do Orleansu. Poslední dopisy od Míny jsem obdr?el právě sem, pak u? jsem nic o ní nezvěděl, ani po válce, kdy? jsem psal jí i její matce do Švýcar. Posledním táborem, kde jsme my rakouští zajatci byli internováni spole?ně s Němci z ?íše a Bulhary, byl Carpentras asi 26 km severně od Avignonu.

              V našem baráku bylo asi 60 ?ech?, smýšlením rozdělených do t?í skupin. Já jsem pat?il do skupiny „revolu?ní“, která chtěla rozbití Rakouska-Uherska a pora?ení Německa. Druhá skupina si to p?ála také, ale ze strachu p?ed „Rakušáky“ ml?eli, jen mezi ?ty?ma o?ima nám dávali za pravdu, ale nahlas své mínění se báli pronášet. A? na ?eta?e Karla S., v civilu strá?níka z Plzně, ten chtěl ?eskou autonomii v rámci Rakouska. Pak tu byla skupina t?etí, ta chtěla jen vítězství Německa a Rakouska, z nich si po?ínal a? zu?ivě František P. Měli jsme mezi sebou neustálé slovní p?tky, p?i nich? jsme dostávali najevo, ?e a? bude konec války, ?e se dom? nebudeme smět vrátit, jinak ?e budeme viset.

              4. ?íjna jsme si p?e?etli v novinách „?eskoslovenská samostatnos?“, ?e u? se o to jedná, ?e nám bude povolena naše ?sl. armáda. A tak se nás ten den p?ihlásilo 10,  jako „na po?est“ svátku císa?e Fr. Josefa, do legií. P?ihlášky jsme psali ?esky a francouzsky a p?edali je do kancelá?e. Zajetí, stále mezi dráty a mezi stejnými obli?eji, a pak ty vě?né hádky p?sobily na nás neblaze. Rozhodli jsme se, ?e se p?ihlásíme dobrovolně na práci, na kácení lesa. Se dvěma Němci nás bylo celkem 22.  Ostatní Němci a také Ma?a?i nás prohlašovali za zrádce, ?e jdeme pomáhat Francouz?m, a? nemusíme. My si z toho ale jen tropili smích, měli jsme se dob?e, v lese jsme si va?ili, práce nebyla namáhavá, ?ádný nás nehonil. Denně jsme šli dvakráte p?es město, leccos zajímavého a nového viděli, bylo to trochu jako na svobodě, t?eba s námi chodila strá?. Byli to starší vojáci, celý den hledali v lese laný?e, ani jsme toho nepozorovali, ?e nás hlídají.

               

              Vzh?ru do legií!

              Po Vánocích jsme byli všichni ?eši pozváni do kancelá?e, kde nás o?ekávali dva naši legioná?i. Bratr poru?ík Martínek k nám měl ?e?, ale ?ekl bych, ?e mohla míti lepší ú?inek, kdyby byla pronesena jinak, volena jiná slova, ne? ta, která v mnohých budila hr?zu, t?eba: „naše práce bude krvavá“. Tak dva z u? p?ihlášených ubyli, pod záminkou, ?e po?adují, aby jim byla zachována hodnost. Kde?to my ostatní jsme tam všichni vstoupili jako prostí vojáci. Docílili toho později a setkali jsme se s nimi a? na frontě. Druhý den jsme byli p?estěhováni do baráku po Srbech a v našem baráku se potom mnozí ?eši smutně projevili, kdy? proti nám sch?zovali a mluvili proti celé akci zahrani?ní. Avšak také jeden Němec, ?eta? p?vodem od Mostu, do této doby v?dy mě zdravil „servus Janda“, te? mě zdravil „nazdar Janda“ a p?itom se na mě usmíval. Ten prohlásil, ?e nás zcela chápe a ?e je zcela v po?ádku a naší povinností chtíti svou samostatnos?, ?e nás to jen ctí.

              P?i lou?ení s táborem nám byla ze všeho nejmilejší ?e? mladého bulharského kadeta na rozlou?enou. Mluvil velice pěkně, ?istě a pomalu, ?e jsme mu všichni dob?e rozuměli. ?eši, co s námi nešli, plakali a slibovali, ?e p?ijdou, abychom se ale postarali o to, aby byli dáni do jiného tábora bez Němc?. Druhého dne ráno jsme odjí?děli p?es Avignon do Marseilles.  Tam jsme celých 6 neděl ?ekali na další bratry.

              Poté jsme p?es Toulouse, Bordeaux a Angoulême odjeli do Cognacu. Doprovázeli nás francouzští ser?anti, měli jen pistole, omlouvali se nám, ?e nás nevedou co zajatce, ale ?e nás doprovázejí jen jako pr?vodci. Všichni jsme měli na ?epicích bílo?ervené pásky a u? bez potupných ?ísel a písmen. V Cognacu na nádra?í nás o?ekávala ?eská vojenská hudba, zahrála nám obě naše hymny a vedla do města. Někte?í se v kasárnách dali do tance, kdy? se dostavil generál Janin s kapitánem Šnejdárkem. Rozdělili nás po rotách, dostal jsem se s Rosypalem k 6. rotě 21. pluku. Naše ?eta byla většinou z bývalých srbských zajatc?, několik „Rus?“ a „Amerikán?“. Všichni ale ?eši, a tak jsme si také ?íkali, abychom se rozeznali. Byli jsme ubytováni v prvním pat?e skladiště upraveného k bydlení. Druhý den jsme dostali vojenský oblek, pušku atd. a ve?er u? jsme mohli jíti volně do města na vycházku. Tím u? opravdu kon?ilo naše dlouhé zajetí a my se cítili velice š?astni a svobodni. P?i zapisování šikovatel Chrástek chtěl mě dát zase k saniterák?m, a ?e budu desátníkem. Já jsem však nechtěl ani slyšet, chtěl jsem k st?elc?m a bojovat proti nep?íteli.

              Nastal d?kladný výcvik a postupně se nás nashromá?dilo v Cognacu tolik, ?e jsme se tam nemohli vejít.  Za?al se stavět 22. pluk, a ten byl ur?en do Jarnacu. Jedna ?eta z ka?dé roty měla tvo?it základ roty pluku ?. 22. Všichni jsme chtěli ale z?stat u 21. pluku. Proto se losovalo. Na naši ?etu padl los.

              Po ukon?ení výcviku p?išel rozkaz poslat několik set našich lidí na frontu k Soissons. Neměli býti zatím pou?íváni k útok?m, ale byli po deseti umístěni mezi francouzské vojáky, dr?eli hlídky a pozorovali, jak si francouzští vojáci po?ínají. Po obdr?ení povolení se zapojili do výpad? a vedli si velmi úspěšně. Sotva odešli do zázemí, Němci za?ali ofenzívu a vytvo?ili pr?lom francouzské fronty mezi Soissons a Remeší a? k ?ece Marně k Château-Thierry. Byl to poslední německý úspěch, který stál na obou stranách mnoho krve, Němci ale byli vr?eni zpět a od té doby byli stále v defenzívě.

              My se zatím lou?ili s Cognacem a Jarnacem, jeli vlaky p?es Tours do Darney u Epinalu. Byl jsem spole?ně s p?ítelem Záho?íkem p?eveden od šesté roty st?elc? „na týden ?i dva“ opět k saniterák?m. Kdy? se francouzský léka?, jemu? jsme byli p?iděleni, dověděl, ?e jsem byl ?eta?em u sanity v Rakousku, nechtěl k mému návratu svolit, ?íkal, ?e jsem na správném místě. Nedalo se nic dělat, ?asem jsem se s tím smí?il, zvláště ?e tam z?stal i Záho?ík.

              Na konci ?ervna 1918 p?išlo slavnostní p?edání praporu našeho pluku. Bylo to něco krásného. Zú?astnil se ho francouzský president Poincaré, náš ministr dr. Beneš, mnoho francouzských a spojeneckých vysokých d?stojník?, i srbský tam byl. Bylo p?ítomno také několik starých francouzských vyslou?ilc? z války roku 1870. Pěvecký sbor za dirigování bratra Rytí?e zpíval sborové písně, všichni, oba pluky, jsme zpívali: „Bývali ?echové“ a „Kdo? jsú bo?í bojovníci“. Proběhlo mohutné defilé. Zašli jsme za návrší, se?adili jsme se ve dva mohutné proudy po rotách. Pak jsme vyrazili. Stále se objevovaly nové a nové ?ady. P?ed francouzským presidentem a celou jeho vznešenou spole?ností byla louka, rovina, šli jsme jako ocelové hradby. Dostali jsme pochvalu, všechno velice dob?e dopadlo. Potom byla prohlídka našich ubikací. Měli jsme je okrášlené. Popsané nápisy, ?esky i francouzsky, La Victoire ou la Mort! Vítězství nebo smrt!

               

              V bojích na západní frontě

              Na frontu v Alsasku-Lotrinsku jsme pochodovali pěšky asi 6 neděl, zpo?átku ve dne, později v noci, v?dy 9-10 hodin, a to nejprve do Rouges Mont poblí?e Altkirchu. Odtud jsme zamě?ovacím dalekohledem z dělost?elecké pozorovatelny měli mo?nost pozorovat  Mylh?zy a Basilej. V Mylh?zách state?ně dýmaly komíny, jistě tam Němci vyráběli munici ve dne v noci.

              Francouzská tě?ká artilerie, motorizovaná a na šestikolových autech velice pohyblivá, st?ílela a? 18 km daleko st?elami několik metrák? vá?ícími. Obsluha děl jezdila a bydlela asi v deseti obrovských autech, podobných stěhovacím voz?m. Vozili s sebou dílnu, je?áby, munici, ?ekali, a? se setmí, uschováni pod stromy, aby je aeroplány nevyslídily. V noci p?ejeli na p?edem ur?ená vybetonovaná stanoviště, děla p?ipravili k palbě, rozst?íleli, co chtěli dle programu rozst?ílet, a ráno, kdy? je německé aeroplány hledaly, u? byli dávno na jiném místě. Sešli jsme se s nimi později u Vouziers.

              Do první linie jsme táhli v noci, a sice více napravo ke švýcarské hranici. Po p?íchodu do vesnice na naše stanoviště nás Němci za?ali ost?elovat z děl. Dělové koule létaly se silným hvízdotem p?es naši stodolu, dopadaly ale dále za vesnici. Neměli jsme ?ádných ztrát. Po?ítali jsme s tím, ?e naše no?ní pochody byly vyzrazeny. Z Belfortu jsme poté celá divize, 21. a 22. pluk ?sl. a 119. pluk francouzský, postupovali za st?elby našich protiletadlových děl do Champigny a poté se p?esunuli vlakem do Epernay. Postupně jsme procházeli místy, kde se ji? ?ty?i roky bojovalo. Vše bylo granáty p?eoráno a zpustošeno a? hr?za, tam musely padnout statisíce lidí. Ze starých les? ?ouhalo jako by strniště ze silných strom?, a zbytky strom? byly celé rozštípané nastojato od granát?. Lesy byly vyrabované, Němci v nich zakládali parní pily, ?ezali na místě trámy a prkna, a co nespot?ebovali v zákopech, vozili dom?. ?asto jsme ?etli na sloupu, tady stávala obec ta a ta, marně jsem se namáhal najít stopu alespoň po jediném domě.

              Němci ustupovali, byli jsme ve druhé linii na frontě mezi Soissons a Remeší, denně jsme je pronásledovali 10 a? 20 km. Viděli jsme ú?asná německá opevnění, zákopy, a mnoho drátěných p?eká?ek, a? 16 m širokých ve t?ech ?adách za sebou. K?ly byly ?elezné a po zemi bylo rozházeno plno pichlák? ze ?eleza tak dělaných, ?e v?dycky jeden ostrý hrot byl vzh?ru, a? se to p?evalilo, jak chtělo. P?eká?ky byly v místech, co jsme táhli, málo poškozené, jen tanky nám projely cestu, Němci bez obrany je rychle opouštěli, kdy? jim hrozil obchvat na k?ídlech. Dělost?electva tam byla ohromná spousta a stále p?es nás st?íleli. Vpravo i vlevo zároveň s námi postupovaly a do veliké dálky bylo viděti upoutané francouzské balony. Zatímco sta děl nep?etr?itě st?ílelo, jiných sta děl postupovalo. Pak zase postupovali ti, co p?estali st?ílet vzadu, a st?íleli ti, co je p?edjeli. Jinde fronta stála, a tak nás t?i pluky nalo?ili na velká transportní auta krytá jako stěhovací a p?evezli nás v noci p?es Remeš do Mourmelonu.

              Postupovali jsme dále k Terronu a Vouziers. Ve dne lesem, jinak v noci. Oheň šlehající z jícn? děl p?iosvětloval nám cestu. V první linii jsme se s Francouzi nesetkali, jen ?ídce a daleko od sebe z?stal kulomet, a kdy? na něj naši p?išli, kulomet?ík ukázal rukou: „Boches la-bas!“ a hodil kulomet na rameno a zmizel. My ale to štěstí neměli, na okraji lesa kopali vojáci zákopy. Měli jsme je za Francouze, hlásili se heslem tiše: „?ekoslovak“. Němci hned do nás kulometem a v tom chaosu nám sebrali 11 lidí do zajetí. K tomu jsme měli ztráty, mrtvé a raněné. Ustoupili jsme asi 100 metr?, tam ne? mírně nakloněná rovina, bez zákop?, bez travi?ky. Ka?dý si pod sebou vyhrabal peká? jako zajíc a tam jsme le?eli celý den, nad námi německé aeroplány, ?ídily na nás palbu z děl. Naštěstí Němci špatně st?íleli, jinak by nás tam mohli rozsekat na kaši. Ale stejně jsme měli velké ztráty. Někde tam jsem také ztratil své poznámky.

              P?ed rozedněním jsme zahájili útok. Dělost?electvo bylo obeznámeno, kdy to za?ne, a tu ?ekali u nabitých děl, po zahájení útoku a kdy? jsme neo?ekávaně za?ali útok, potom teprve nám dělali tzv. bará?. Kolem oblasti, kterou jsme chtěli obsadit, dopadalo tisíce granát?, a tou hradbou st?el nemohl nikdo p?ijít Němc?m na pomoc. Dob?e se nám to poda?ilo, obsadili jsme celou tu ?ást lesa, co jsme chtěli a vyst?elili signál: cíl dosa?en! Uko?istili jsme několik děl, kulomet?, minomet? a celé skladiště min. Zajali asi 100 Němc? a další pobili.

              Te? jsme zna?ně zlepšili pozice. Les byl z větší ?ásti hustý, tam se nedalo projít, a šla lesem jedna blátivá cesta, bylo tam poškozeno vodovodní potrubí. Po dobu, co jsme měli trochu ?as, jsme si prosekávali novou cestu, tu dosavadní Němci moc ?asto bombardovali. ?asu se nám nedostávalo, měli jsme mnoho raněných. P?evaziště jsme si z?ídili ve staré pískovně, jáma byla asi 40 krok? dlouhá a 20 široká. Po ošet?ení se tě?ce ranění nosili do Vouziers, tam dělali i menší nutné operace a pak je sanitními auty odvá?eli do zázemí, do nemocnic. Bylo to asi 5 km nosit, někdy nám z města p?išli na pomoc francouzští nosi?i. U jámy-p?evaziště jsme měli zapíchnutý velký ?ervený k?í? – prapor. Ale Němci nic na to nedbali a st?íleli na nás, éra ?ídila palbu, granáty padaly kolem jámy, hlína se na nás sypala, ale do nás se netrefili, a? později v noci. Tak jsme raději prapor ?erveného k?í?e odstranili. P?iběhl jeden bratr Amerikán k nám do jámy, udělal poplach: Němci jdou! Nechal jsem obvazování, sko?il po pušce a nábojích, lehl si na kraj jámy a koukám po Němcích. Bylo jich opravdu hodně, asi 50, ale všiml jsem si, ?e kolem nich jsou naši brat?i s bodáky na puškách. Vynadal jsem tomu poplašenci a šel po své práci.

              Po boji jsem se šel také podívat na zajaté Němce.  Byli to chlapi jako hory, Bavoráci. Stáli vy?azeni ve dvojstupu, kolem nich naše strá?e. Na samém kraji stál v první ?adě chlap-obr, celý po?obaný od neštovic, hr?za z něj šla. Tu p?išel ke mně jeden bratr, abych mu dal cigaretový papírek, který jsem měl schovaný v pouzd?e pod devítirannou pistolí. Otev?u pouzdro, vytáhnu pistol, a tu jsem si všiml, ?e ten po?obaný strachem vyvaluje o?i a svému sousedovi v ?adě ?íká: Schau! (podívej). Vytáhl jsem druhou rukou cigaretové papírky, dal jsem z toho kamarádovi a zas papírky i pistol do pouzdra zpátky a podíval se na Němce. Němec si oddychnul, byl celý zpocený za tu chvilku, utíral si šátkem obli?ej, smál se na mě a ?ekl mi: Es ist warm. Myslel jsem si: však já vím, pro? ti bylo horko.

              Později p?i tábo?ení v lese jsem na svém místě našel krabi?ku a v ní skleněné trubi?ky s ?irou tekutinou, v nich zasazený doutnák s há?kem a rozbuškou a na krabi?ce návod, co se s tím má dělat. P?i opuštění místa natrvalo má se to rozvěsit za há?ky na stromy, zapálit a rychle odejít.  Byl to yperit, kterým Němci zamo?ovali terén. Jediná kapka, kdy? p?išla na holé tělo, vyleptala díru do hloubky a udělal se velký v?ed. Po zapálení kapalina vybouchla, rozst?íkla se po k?oví, a pokud tudy někdo procházel, dostala se snadno na obli?ej nebo na ruce. V létě se vypa?ovala a po vdechnutí z toho mohla být opět smrt.

              8. listopadu k nám ji? do zázemí p?ijel dr. Beneš, měl k nám ?e? o vále?né situaci a p?evratu doma s tím, ?e ka?dou chvíli lze ?ekat německou kapitulaci. A opravdu u? druhý den Němci ?ádali o p?ímě?í. To u? jsme měli na voze rozhlasový p?ijíma? bateriový na sluchátka a jeden náš in?enýr to poslouchal, stenografoval a pak zprávy v?dy napsal na papír a vyvěsil. Po skon?ení boj? nás dopravili do lázeňského měste?ka Vittel, náš 2. prapor 22. pluku byl v měste?ku Attigny. Za týden nás tam objevila jedna ?ena z Darney, udělala poplach a město ?ádalo, aby tam ?echoslováci byli p?elo?eni. A tak brzo rance na zjednané vozy a putovali jsme pěšky 20 km do Darney. To bylo vítání a radosti na obou stranách. A nedo?kavosti, a? pojedeme dom? a kdy. Deváté vánoce na vojně jsem pro?il u? na cestě dom? v italské Padově a 4. ledna 1919 nás na Hlavním nádra?í v Praze uvítal V. Klofá?.  Táhli jsme st?edem města ve ?ty?stupech, rota za rotou, velký jásot a vítání. Potom jsme byli ubytováni v ?ernínských kasárnách na Hrad?anech, měl jsem také dvakrát slu?bu na Hradě, dostal jsem po devíti letech na vojně kone?ně dovolenou. 10. května 1919 jsem byl demobilizován.

               

               

               

              © PhDr. Jaroslava Hlavá?ková, CSc.,

              Srbská fronta v období 1914 -1915 Valjevo ve vále?ných letech

              K získání údaj? o situaci na srbské frontě v období 1914 -1915 a o situaci ve Valjevu a okolí se poda?ilo prostudovat dvě nové publikace srbských autor?.

              Známý srbský historik K. Miloševi? v rozsáhlé knize o osudech rodné země v období 1. světové války uvádí, ?e Srbsko ztratilo 1 244 000 obyvatel (842 000 civilist? a 402 000 voják?),...

              p?i?em? ve svých p?edvále?ných hranicích mělo dle jeho údaj? pouhých 2,9 milion? obyvatel, ztratilo by tedy 43 % svého obyvatelstva.

              Z této knihy vypisuji zajímavé údaje vztahující se p?ímo ?i nep?ímo k pobytu J. Jandy na srbské frontě.

              Rakousko-uherskou armádu z 25% tvo?ili Rakušáci (t.j. rakouští Němci), z 23% Ma?a?i, z 13% ?eši, z 9% Chorvaté, Srbové a balkánští muslimové, z 8% Poláci a Ukrajinci, ze 7% Rumuni a ze 4% Slováci (tj. ?ech? a Slovák? bylo 17%, jejich podíl na po?tu obyvatel monarchie ?inil 16, 5%). D?stojnický sbor byl ze 75% tvo?en rakouskými Němci .

              Po vyhlášení války Srbsku Rakousko-Uherskem 28. ?ervence 1914 se ujal vrchního velení srbské armády korunní princ-regent Alexandr Karadjordjevi? (1888-1934). Tého? dne se na stranu Srbska p?idala ?erná Hora; 6. srpna 1914 se oficiálním prohlášením svého krále Nikoly I. Petrovi?e (1841-1921) stala spojencem Srbska. Po vyhlášení mobilizace a války se srbská vláda p?emístila z Bělehradu (nacházel se témě? na hranici s Rakousko-Uherskem) do Niše (proto i dědova vále?ná zajatecká pošta byla směrována p?es Niš. Zde sídlila i cenzura a st?edisko komunikace s Mezinárodním ?erveným k?í?em). Generální štáb, p?etransformovaný ve vrchní velení, sídlil v Kragujevaci. Ná?elníkem štábu vrchního velení do doby návratu vojvody Radomira Putnika (1847-1917) z lé?ení v Rakousku byl generál S. Stěpanovi? (1856- 1929). Po Putnikově návratu do země z benevolence rakouského velení se jeho zástupcem stal generál ?. Miši? (1855-1921).

              P?esun rakousko-uherských vojsk (16 pěších a 1 jezdecká divize a 8 brigád a 40 letadel) na srbskou frontu byl ukon?en 12. srpna 1914, jejím velitelem byl jmenován generál O. Potiorek (1853-1935). Tého? dne 5. rakousko-uherská armáda v po?tu 80 000 voják? pod velením generála L. rytí?e von Frank (1848-1935) p?ekonala Drinu u Loznice a Lešnice a zahájila postup směrem k městu Valjevu vzdálenému zhruba 100 km. Cílem bylo dobýt v den císa?ových narozenin 18. srpna linii Valjevo-U?ice, postupovat na Niš a k bulharským hranicím. Této ofenzívy se jako kaprál 8. sboru 5. rakousko-uherské armády zú?astnil i E. E. Kisch (jeho zápisky jsou v knize citovány) .

              Na valjevskou frontu byla rozmístěna srbská 3. armáda v ?ele s generálem P. Juriši?em-Šturmem (1848-1921) a dále drinská divize na linii Badovinci-Loznica-Zvornik-Obrenovac-Ljubovica. Štáb armády sídlil ve Valjevu ?. 9 v budově obvodního a městského soudu, regent Alexandr bydlel v domě obchodníka I. Todorovi?e na Karadjorjevi?ově ulici. Srbsku se poda?ilo zmobilizovat témě? 400 000 voják?, chyběl však dostatek vojenského materiálu .

              Ve dnech 16. - 20. srpna 1914 probíhala cerská bitva (dle poho?í Cer, té? uváděna jako bitva na Jadaru, tj. na soutoku ?ek Driny a Jadaru). Skon?ila rakouským neúspěchem a ústupem na levý b?eh Driny. Vy?ádala si p?es 23 000 mrtvých a raněných na rakouské straně v?etně ?eských p?íslušník? 28. pěšího pluku a 16 000 mrtvých a raněných na straně srbské.

              Rakousko-uherská vojska zahájila nový útok 6. zá?í 1914 na linii Srem na ?ece Sávě-území Ma?va-b?eh ?eky Driny a ve směru na Valjevo, p?es které bylo mo?no od jihu pokra?ovat na Bělehrad a obklí?it ho. 15. zá?í 1914 se 6. rakousko-uherské armádě poda?ilo donutit 3. srbskou armádu rozmístěnou na pravém b?ehu Driny na linii Lešnica-Ljubovija k ústupu. P?ekro?ila Drinu a postupně ovládla horské h?ebeny Gu?evo, Boranja, Jagodnja a Sokolská planina; otev?ela se jí cesta k Valjevu.

              25. zá?í vydal velitel 3. srbské armády rozkaz udr?et se za ka?dou cenu na stávajících pozicích a znemo?nit nep?íteli další postup. Po dvaceti dnech boj? se fronta zastavila na linii Ljubovija-Sokolská planina-Jagodnja-Boranja-Gu?evo-dolní tok Driny a? po soutok se Sávou-Zasavica-No?aj-Pri?inovi?. Ani jedna z bojujících stran nebyla schopna podniknout razantní ofenzívu.

              Na konci ?íjna se rakousko-uherskému kombinovanému sboru poda?ilo prorazit srbskou obranu 2. armády v oblasti Ma?vy, obejít poho?í Cer a p?es Koceljevo a Banjani postupovat ji?ním směrem na Valjevo a obsadit ho.

              Pro srbské ozbrojené síly nastala první kritická situace. Na zasedání vlády a vrchního velení 8. listopadu vojvoda Putnik navrhl pokusit se o uzav?ení separátního míru s Rakouskem-Uherskem. P?edseda vlády N. Paši? (1845-1926) pohrozil demisí a po?adavku obnovit boje bylo vyhověno sta?ením se od ?eky Driny a soust?eděním se na vytvo?ení obranyschopné linie na ?ece Koluba?e ze severu a na ?ece Ljig z jihu. Byla zahájena p?íprava k tzv. kolubarské bitvě.

              Na linii nové fronty Obrenovac-Ub-Valjevo se mezi 14.-17. listopadem stáhly 1., 2. a 3. srbská armáda o celkovém po?tu p?es 250 000 voják?. Do 2. 12. se dle hodnocení srbské strany odehrávala defenzivní fáze kolubarské bitvy – stahování armád k ?ece. Generál Potiorek zahájil 16. listopadu 1914 nástup rakousko-uherských vojsk na Kolubaru: 5. armáda obsadila linii Obrenovac-Lajkovac, 6. armáda obsadila b?eh Kolubary a? do soutoku s Ljigem a Ribnicou, 15. a 16. sbor 6. armády se vydal na Valjevo. Spojencem srbských vojsk a brzdou nástupu nep?ítele se stalo náhlé oteplení, které proměnilo bojiště ve velké ba?iny. P?esto 18. listopadu dobyla rakouská vojska Lazarevac.

              Král Petar I. (1844-1921) navštívil místa vále?ných operací a posílil morálku srbských vojsk apely na jejich hrdinství, p?íklad pro potomky a p?ipomenutím zásluh z balkánských válek. 1. prosince došlo k prvnímu p?eběhnutí ?eských voják? k Srb?m (2 podd?stojníci 42. honvédské divize), kte?í informovali srbské velení o zhoršující se bojeschopnosti rakousko-uherských vojsk.

              Nový velitel 1. srbské armády generál ?. Miši? zahájil ofenzívu 2. prosince, a?koli tentý? den rakousko-uherská vojska dobyla Bělehrad. K 5. prosinci 1914 bylo ovládnuto poho?í Suvobor a zabráněno postupu rakousko-uherských vojsk z jihovýchodu do údolí ?eky Kolubary a k Valjevu. Generál Miši? byl 4. prosince povýšen na vojvodu. Dunajská divize 1. srbské armády obešla 6. 12. poho?í Maljen a p?ešla komunikaci spojující U?ici s Valjevem na postupu k Valjevu z jihozápadní strany. Moravská a Drinská divize 1. srbské armády postupovala k Valjevu z jihovýchodní strany od Ljigu v sou?innosti se 3. armádou. 3. armáda jen do 7. prosince p?i postupu k Valjevu zajala p?es 6 500 rakousko-uherských d?stojník?, podd?stojník? a vojín?.

              Generál Potiorek vydal 7. 12. rozkaz, aby 6. armáda zahájila ofenzívu a udr?ela linii fronty poho?í Povlen-Valjevo-?eka Kolubara-Bělehrad a aby 13., 15. a 16. armádní sbory udr?ely své pozice. Vojvoda Putnik p?ikázal 1. srbské armádě vytla?it nep?ítele na linii Kolubara-Valjevo, 3. armádě spole?ně s Drinskou divizí udr?et trojúhelník město Ljig, soutok Kolubary s ?ekou Ljig a Valjevo, 2. armádě z?stat v záloze a být p?ipravena k útoku na Kolubaru. U?ická divize měla za úkol vytla?it nep?ítele z prostoru Ra?an-Kosjeri?. 8. prosince 1914 ráno zahájila 1. srbská armáda postup k Valjevu, na linii Valjevo - Divci zlomila odpor a tého? dne ve?er vstoupila do města. 9. prosince bylo obsazeno celé město. K 9. prosinci 1914 utrpěla rakousko-uherská vojska porá?ku na linii ?eky Driny na západě a? po poho?í Kosmaj. Srbská ofenzíva skon?ila 15. prosince 1914 osvobozením Bělehradu, vítězná Kolubarská bitva návratem srbských vojsk na hranice Dunaje, Sávy a Driny .

              V kapitole knihy cele věnované dějinám Valjeva a okolí vztahující se k období první světové války popisuje Z. Rankovi? nezměrné utrpení civilních obyvatel města i p?íslušník? srbské armády a zajatc? následkem vypuknutí infek?ních nemocí. V celém Srbsku zahynulo na epidemie 100 000 civilist?, 30-35 000 voják? a 30 000 vále?ných zajatc?.

              Z. Rankovi? rozsáhle cituje z ?lánku srbského noviná?e V. M. Jovanovi?e opublikovaného 9. prosince 1914 v listu „Politika“ popisujícího hr?zy ve městě, zejména hromady nepoh?bených mrtvých v budově gymnázia, v budově městské nemocnice a v kasárnách 15. a 17. pluku. Tehdejší zpravodaj „Politiky“ obviňuje „špinavé a zavšivené Rakušáky“, ?e zanesli do města tyfus a choleru a p?i ústupu zanechali ve Valjevu témě? t?i a p?l tisíce svých nemocných a raněných . Následně autor uvádí celá jména léka?? místního p?vodu, léka?? nep?átelských armád i neutrálních stát? (nap?. zdravotnické mise USA) zem?elých ve Valjevu na epidemie v období leden – únor 1915 . 5. dubna 1915 zem?ela na tyfus p?ímo ve Valjevu významná srbská malí?ka Nadě?da Petrovi? (1873-1915), která zde slou?ila jako dobrovolná zdravotní sestra. Vojenské hroby ve Valjevu se staly největšími vále?nými h?bitovy na území Srbska.

              Kniha Z. Rankovi?e obsahuje i dobové snímky ulic a budov města v?etně gymnázia, kasáren, pivovaru a jeskyně, kde byl J. Janda na výletě.

              4. zá?í 1915 se Bulharsko za p?íslib obrovských územních zisk? p?ipojilo k Úst?edním mocnostem. 6. zá?í 1915 vrhlo na Srbsko 4 divize, Rakousko-Uhersko a Německo po šesti divizích. Ofenzívu ve směru od Sremu a severovýchodní Bosny vedla 3. rakousko-uherská armáda, z ji?ního Banátu 11. německá armáda a ze západního Bulharska vyrazila 1. a 2. armáda, vše o síle 800 000 voják? pod vrchním velením německého polního maršála A. von Mackensena (1849-1945). Srbsko na 1 150 km fronty disponovalo ji? jen 300 000 vojáky, rozdělenými do operativních skupin. Kone?ný útok proti Srbsku byl zahájen 5. ?íjna 1915, ji? 10. ?íjna byl po krvavých bojích a bombardování jednotkami Mackensena dobyt Bělehrad. Za další dva týdny po obsazení linie ?ajetina-poho?í Rudnik-poho?í Suvobor-Topola-Arandelovac-Palanka-Petrovac na Moravě vojsky Úst?edních mocností bylo o výsledku operace rozhodnuto.

              Ústup srbských vojsk do Albánie a ?erné Hory a utrpení civilního obyvatelstva za okupace je nazýváno „Srbskou Golgotou“. Z vále?ného i morálního hlediska se jednalo o slo?ité rozhodnutí, motivované ?ádostí o poskytnutí pomoci ze strany Dohody a obnovením bojeschopnosti srbské armády. Valjevo bylo Srby opuštěno 22. ?íjna a rakousko-uherská vojska je okupovala o t?i dny později. Okupa?ní správa za?ala tvrdě stíhat místní obyvatelstvo. K osvobození došlo a? 31. ?íjna 1918.

              Srbská vláda opustila Srbsko 24. listopadu, do Skadaru p?ijela 28. listopadu 2015. Vrchní velení ozbrojených sil odešlo 26. listopadu, do Skadaru p?ibylo 6. prosince 1915. Anabáze témě? 115 000 voják? a d?stojník? probíhala do 21. ledna 1916, od ?íjna 1915 do ledna 1916 ?inily ztráty v boji a na ústupu 70 000 voják?.

              V lednu 1916 vláda a vrchní velení (zejména princ-regent Alexandr) obvinily z chyb generální štáb, který byl v?etně ná?elníka R. Putnika odvolán. Novým ná?elníkem byl jmenován bývalý velitel 1. armády generál P. Bojovi? (1858-1945), 20. ?ervna 1918 jej vyst?ídal vojvoda ?. Miši?.

              Slovník, vysvětlivky, komentá?e

              abfertigung něm. zde: p?evzetí rozkaz? a pošty, odevzdání hlášení na velitelství voj. sboru

              ablézung něm. vyst?ídání ve slu?bě

              akcesist (akcezist) ?ekatel ú?ednického místa, kancelá?ský podú?edník, zapisovatel

              Albrechtské (Štefánikovy) kasárny kasárna arcivévody Albrechta v Praze na Smíchově, dnes Justi?ní palác

              alejkum salem („mír i Tobě“) odpově? na pozdrav „salem alejkum“

              Amerikáni zde: ?echoameri?ané bojující v legiích, té? jednotky americké armády ú?astnící se boj? 1. světové války v Evropě

              anilinová barva tehdy jedovatá, vyrobená na bázi aminobenzenu, benzenaminu ?i fenylaminu

              aparát zde: za?ízení pro dezinfekci osob a šatstva

              apparatsmann zde: pomocník p?ipravující raněného k operaci

              Arnauti hist. turecké ozna?ení Albánc? a obyvatel p?ilehlých horských oblastí, p?v. zejména voják? slou?ících v turecké armádě

              Arumuni (moderní ozna?ení národa) p?íslušníci románského národa ?ijící rozptýleně v oblasti ji?ního Balkánu, zejména v severním a st?edním ?ecku, Makedonii, jihozápadním Bulharsku, ji?ní a st?ední Albánii. Vlachs (st?edověký termín), v ?ecku jsou ozna?ováni jako Vlahoi, v Albánii jako Vllehe. V Albánii je jejich po?et dnes odhadován na 200 000. Hovo?í arumunštinou, latinským jazykem blízkým rumunštině, jazyk má mnoho dialekt?. V sou?asné době p?es snahu o?ivit jazyk probíhá asimilace s většinovým obyvatelstvem balkánských stát?. Věnovali se zejména pastevectví, stavěli svá obydlí z proutí.

              arsenál zbrojnice

              Asinara ostr?vek ve St?edozemním mo?i rozkládající se severozápadně od Sardinie, rozloha 51, 9 km2 stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie. Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. . Od r. 1885 v majetku italského státu, slou?il jako karanténní stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie.  Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. 

              Autrichiens fr. Rakušáci

              batalion pluk

              bergsalié?i oddíly italské armády vytvo?ené v 1. pol. 19. století, vysoce mobilní jednotky lehkých st?elc?. Sou?ástí uniformy byl klobouk se širokou obrubou zdobený ?ernými kohoutími péry. V 1. sv. válce jich bojovalo asi 210 000.

              bitva na ?ece Kolubara 3.-14.12.1914; vítězství Srbska nad rakousko-uherskou armádou bez ohledu na její po?etní p?evahu. 1. srbská armáda obsadila 9. 12. Valjevo. Srbové zajali 76 000 nep?átelských voják?. Srbský velitel ?. Miši? byl povýšen na vojvodu, O. Potiorek byl odvolán a nahrazen arcivévodou Ev?enem jako nejvyšším velitelem balkánské armádní skupiny. Dalších 10 měsíc? Rakousko proti Srb?m nevystoupilo. Síly byly p?esunuty na italskou frontu. Ztráty Srbska spolu s epidemií tyfu v zimě 1914-1915 srbskou armádu oslabily a v roce 1915 z?stala v defenzívě spoléhajíc na pomoc spojenc?, která však nep?išla.

              boerský búrský, p?ipomínající klobouky Búr? z období anglo-búrské války na p?elomu 19. a 20. stol.

              cimprlich něm. choulostivý, rozmazlený, ned?tklivý

              cugsfíra něm. Zugsf?hrer, ?eta?

              ?i?a srbo-chorv. sta?ík, strýc

              ?aur nevě?ící, zejména k?es?an (ozna?ovaný takto vyznava?i islámu)

              desentér desertér

              Deutschmeist?i zde: 4. dělost?elecký pluk (zal. na konci 17. st.) rakousko-uherské armády

              dienstreglamá něm., fr. slu?ební ?ád

              Etappentrainzug něm. zde: vojenský konvoj p?epravující mu?stvo a vojenský materiál

              fasunk, fasuňk náklad na voze, p?íděl potravin

              feldkurát vojenský kněz

              feldruf něm. heslo (hist.: polní p?íhlas)

              feldšpitál něm. polní nemocnice

              feldvébl, felák něm. (Feldwebel) šikovatel

              febris recurrens návratná hore?ka, st?ídání hore?natých stav? s 1–2 dny normální teploty (typicky p?i malárii, b?išním tyfu)

              flota námo?nictvo

              Foch, Ferdinand (1851-1929), francouzský maršál, hrdina 1. světové války, v b?eznu 1918 jmenován vrchním velitelem Spojeneckých sil. Pod jeho velením byl zastaven postup německých jednotek v druhé bitvě na Marně v ?ervenci 1918 a zahájen protiútok. V listopadu 1918 p?ijal německou kapitulaci v ?elezni?ním vagónu v Compiègne. Hrál d?le?itou roli na Pa?í?ské mírové konferenci.

              fortšristmesif zkomol. dle p?edpisu

              fráter zde: kněz s ni?ším svěcením

              gruppo it. zde: oddělení

              halt! něm. povel zastavit, stát!

              Hindenburg, Paul von (1847 - 1934), německý polní maršál, významná osobnost 1. světové války, prezident Německa v letech 1925 -1934. V pamětech J. Jandy jeden z voják? p?ipomíná vítězství Hindenburga nad Ruskem v bitvách u Tannenbergu a u Mazurských jezer v roce 1914 a krutost v??i nep?átelským voják?m.

              Hroby v dáli vále?ná iniciativa setníka Lenze, stavba pomník? (kenotaf?) na frontách zahynulým voják?m v místě jejich p?vodu. Vytratilo se z obecného povědomí.

              infanterie dělost?electvo

              Janin, Pierre-Thiébaut-Charles-Maurice (1862-1946), od dubna 1916 francouzský generál a vojenský velitel. Vedoucí francouzské vojenské mise na Sibi?i v době ruské ob?anské války. Nositel ?ádu bílého lva (1923).

              jednoro?ák jednoro?ní dobrovolník

              ka?amak kaše, p?ipravovaná zejm. z kuku?i?né mouky

              kamot rak. zde: se?azený, nastoupený, upravený

              kantina zde: prodejna pro zajatce

              kaprál it. (Korporal) ni?ší vojenská hodnost, desátník

              kavalerie jezdectvo

              kellner něm. ?íšník

              komisárek vojenský chléb kyselé chuti

              komita p?íslušník srbských partyzánských jednotek („komite“, major Vojislav Tankosi?) p?vodně bojujících v Makedonii proti osmanským jednotkám

              konduktér pr?vod?í

              korpskomando, korpskomanda něm. velení vojenského sboru

              Kronprinz něm. zde míněn korunní princ Bed?ich Vilém (1882 – 1951), syn německého císa?e Viléma II.

              ku?a srb. d?m

              kuláš zast. guláš

              Kunte, Ladislav (1874-1945), děde?k?v bratranec L. Kunte byl významným ?initelem protirakouského i protifašistického odboje. Spoluzakladatel Volné myšlenky, redaktor ?asu a Národního osvobození. Za okupace spolupracoval pod pseudonymem ?eněk Věrný s ilegálním ?asopisem V boj. Od r. 1940 vězněn, zejména v Ebrachu. Zem?el ve Straubingu p?i pochodu smrti v roce 1945. Publikoval p?edevším na téma úlohy nábo?enství v moderní spole?nosti, jeho práce se vyzna?ují vyt?íbeným a i dnes ?tivým stylem. Nap?. viz na internetu dostupné vzpomínky na Jana Herbena.

              lágrovat něm.tábo?it

              lajtnant něm. (Leutnant) poru?ík

              landšturmák něm. ( Landsturm) ?len domobraneckého vojska

              landwehrák, landvérák něm. (Landwehr) ?len zeměbraneckého vojska

              Lejhanec, Václav, rakousko-uherský diplomat, v období 1. světové války konzul v Dra?i (Durres). Dra? tehdy byla tehdy sídelním městem albánského kní?ete W. Wieda a hlavním městem Albánského kní?ectví. P?ešel do ?eskoslovenské zahrani?ní slu?by, v letech 1919-1921 nap?. p?sobil jako vedoucí ú?adu delegáta ?SR v Ma?arsku. Generálním konzulem v Dra?i byl v té době Alfred Rappaport (1868-1946).

              lettres fr. dopisy

              losung něm. zde: heslo dne

              mantl něm. vojenský pláš?

              marodní kniha něm. kniha nemocných

              marodvisita něm.návštěva nemocného u léka?e

              maršbatalion prapor s pozdějším datem mobiliza?ní a pochodové pohotovosti, slo?ený většinou ze zálo?ník?, ur?ený k doplnění ztrát, p?ipravující se k p?esunu na frontu (pochodový prapor)

              maršrúta něm. pově?ení k pracovní cestě

              mantúra vojenský oblek

              merhaba arab., tur. uvítání, pozdrav („vítej!“)

              Miši?, ?ivojin (1855-1921) srbský polní maršál (vojvoda) a nejúspěšnější srbský vojenský velitel v období 1876-1918. Velel 1. srbské armádě v bitvě na ?ece Kolubá?e (1914), ú?astnil se velkého ústupu p?es hory do Albánie v zimě 1915-1916, porazil a donutil k ústupu bulharskou armádu v bitvě u Gorniceva v roce 1916 a p?i pr?lomu soluňské fronty v zá?í 1918 byl ná?elníkem nejvyššího velení. Poté ná?elník generálního štábu armády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?.

              náredník (srbský felák) ni?ší srbský d?stojník

              obrlajtnant něm. nadporu?ík

              oficírsmená? něm., fr. d?stojnická kuchyně

              ohne Schritt něm. postup vp?ed nikoli pochodovým krokem (nebezpe?í rozkolísání vratkého mostu, „break step“)

              para, krejcar drobné mince srbské/rakouské

              pasírka něm. povolenka

              Paši?, Nikola (1845 -1926), významný srbský politický ?initel a diplomat, pětinásobný p?edseda vlády srbského království, první (celkem t?ikrát) p?edseda vlády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?. V pamětech vzpomínán pro sv?j mohutný krásný plnovous.

              pelerína it. pláštěnka, volný pláš? bez zapínání

              Petar I., Karadjordjevic (1844 – 1921), 1903 – 1918 poslední srbský král, první vládce Království Srb?, Chorvat? a Slovinc? (1918 – 1921)

              Pferdespital něm. koňská ošet?ovna

              piklhaubna něm. pruská vojenská helma s kovovým hrotem na vrcholu

              piksla něm. zde: kryt poloosy kola vozu

              pionérsébl něm. vojenská šavle, sou?ást výzbroje

              pioný?i, pioné?i něm. zde: ?enisté

              posichrovat něm. pojistit, zajistit

              Potiorek, Oskar (1853-1933) rakousko-uherský vojenský ?initel. 1911-1914 guvernér v Bosně a Hercegovině, svědek atentátu na následníka tr?nu Františka Ferdinanda d´Este 28.6.1914. 1914 vrchní velitel rakousko-uherské armády v srbské kampani, pora?en v bitvě u Ceru a na ?ece Kolubá?e, 1.1.1915 zbaven vrchního velení

              profesor P. známý pra?ský léka?, profesor, dle svědectví pamětí na frontě lé?il zp?sobem nevybo?ujícím z praktik vojenského „lé?itelství“ bě?ného v rakousko-uherské armádě

              Putnik, Radomir (1847-1917) srbský polní maršál, ná?elník generálního štábu srbské armády v období balkánských válek a 1. světové války. Ú?astník všech válek, vedených Srbskem v letech 1876-1917. V ?íjnu 1915 po zahájení ofenzívy spojených rakousko-uherských, německých a bulharských sil o 300 000 mu?? pod velením polního maršála A. von Mackensena rozhodl Putnik 31.10.1915 o ústupu srbských armád. Poslední boje byly vedeny na Kosově poli (19.- 24.11.). 25. listopadu kone?né rozhodnutí o ústupu p?es albánské hory. 155 000 voják? došlo do p?ístav?. V lednu 1916 byl odvolán z postu a zem?el v Nice.

              rakije pálenka

              raport hlášení

              rast něm. odpo?inek

              Rauberinsel něm. loupe?nický ostrov

              règime de faveur fr. zde: zvýšený p?íděl jídla na osobu a den

              Regimentsarzt (Reg. Arzt) něm. plukovní léka?

              rekonvalescent lat. zotavující se pacient

              Reserve Feldmaroden Haus něm. rezervní polní nemocnice

              Ristung něm. výzbroj

              salem alejkum arab.uvítací muslimský pozdrav „salam alejkum“ („mír s vámi / vám“), odpově? „alejkum salam“

              saniterák vojenský ošet?ovatel

              separace oddělení

              studovat zde: zabavit

              Slavonie ní?inné úrodné území rozdělené mezi Chorvatsko a Srbsko, historická země le?ící mezi ?ekami Drávou, Sávou a Dunajem

              Stationskomando něm. posádkové velení

              stra?ár srb. strá?ce

              štram něm. fešně, švihácky, upraveně, dle p?edpisu

              Šnejdárek, Josef (1875-1945) generál ?s. armády, 1899 vstoupil do fr. cizinecké legie, v době formování 21. st?eleckého pluku jmenován pomocníkem velitele pluku

              Šváb, švába srbské pohrdavé ozna?ení voják? nep?átelské rakousko-uherské armády bez ohledu na jejich národnost

              tagskaprál něm.kaprál v denní slu?bě

              tagwach něm.budí?ek

              therový papír (térový) asfaltem napuštěný, pou?ívaný v nedávné době zejména na izolaci st?ech

              trén něm.vojenský zásobovací oddíl, vozatajstvo

              t?etí výzva vojáci povolaní do slu?by ve t?etím kole, většinou zálo?níci věkově starší

              Vergatěrung něm. p?v. Vergatterung, vojenský signál, povel ke shromá?dění vojska na ur?ené místo, poplach, nástup

              Verpflekscetl něm. poukaz na ošet?ení

              Vilém II. (1859-1941), německý císa? a pruský král v letech 1888-1918

              Vopi?ka, Karel (1857-1935), úspěšný ?echoameri?an, podnikatel, ?editel a později spoluvlastník pivovaru Atlas Brewery v Chicagu, ve?ejný ?initel. Dle ?lánku opublikovaného ?echoamerickým listem Denní hlasatel dne 16.8.1913 byl „ Charles“ Vopi?ka tohoto dne navr?en Státním departmentem na funkci budoucího velvyslance USA v Rumunsku, Srbsku a Bulharsku. Po následném jmenování prezidentem W.Wilsonem zastával funkci v letech 1913-1920. ?len ?eskoslovenské národní rady v Pa?í?i. Viz nejnověji knihu Czechs of Chicagoland. Ed. by M.Sternstein. Charleston, SC., Arcadia Publishing, 2008. 127 pp. ISBN 13 9780 7385 5178 4.

              wendlovka, vendlovka (dle konstruktéra Werndla) puška zadovka pou?ívaná v rakousko-uherské armádě

              z?ídla u Padovy Euganee Terme, lázeňská oblast jihozápadně od města Padovy v severní Itálii

              zuávský pluk, zuávové obecně koloniální vojáci muslimského vyznání, jednotky lehkých st?elc? francouzské armády zalo?ené v 1. pol. 19. století v Al?írsku s nápadnou orientální pokrývkou hlavy, v době 1. světové války slou?ili v khaki uniformě a hlavu jim pokrýval ?ervený fez

              zupák voj.slang p?ezdívka podd?stojníka, zejm. šikovatele

              ร้าน กาแฟ น่า รัก pantip เครื่อง สํา อา ง cute press บำรุง หน้า ใส vit2go สี ม่วง วิตามิน ซี dhc เซ เว่ น ยา ลบรอย แผล วิตามิน บํา รุ ง ผม และ เล็บ ด ริ ป วิตามิน ผิว ขาว วิธี กิน honey bush เซ็ ต เครื่องสำอาง วิตามิน ซี อะ โท มี่ วิตามิน รวม บํา รุ ง ร่างกาย นิ ว โร เบียน neurobion วิธี กิน คาเฟ่ ริม น้ำ พระราม 3 คาเฟ่ ใน ปทุม ฉีด วิตามิน ผิว ดื่ม แอลกอฮอล์ วิตามิน ผง เครื่องสำอาง hera ร้าน 1d+ day artist b12 ช่วย คาเฟ่ หาด เจ้า หลาว ครีม ทา ลบรอย แผลเป็น เครื่อง สํา อา ง oriental princess โปร โม ชั่ น คาเฟ่ อ เม ซอน คาเฟ่ คลอง 4 ร้าน tutu beach odbo ราคา วิธี กิน วิตามิน ซี 1000 mg fairiesta วิตามิน ซี แบ ล็ คม อ ร์ วัต สัน ราคา คาเฟ่ แมว ทองหล่อ เครื่อง สํา อา ง kate วิตามิน ซี เม็ด ฟู่ วัต สัน คอ ล ลา เจน อึน ดัน วิตามิน ลู ที น คาเฟ่ น่า นั่ง ใกล้ ฉัน แบ ล็ คม อ ร์ ส วิตามิน ซี 1000 ราคา วิตามิน รก แกะ คาเฟ่ อาหาร คลี น b story cafe ราคา วิตามิน แบบ เม็ด ฟู่ คาเฟ่ วัด อุโมงค์ ไฮ ซี วิตามิน b complex ราคา ครีม ทํา ให้ หน้า ชุ่มชื่น หวาน กรอบ คาเฟ่ ครีม บํา รุ ง หน้า คน ท้อง วิตามิน dii เซ รั่ ม ตอน เช้า วิตามิน เจริญอาหาร ผู้ใหญ่ เครื่อง แต่งหน้า ใน เซ เว่ น คาเฟ่ อ เม ซอน ติด ทะเล คาเฟ่ คลอง 5 วิตามิน c เม็ด ฟู่ เครื่อง สํา อา ง คลินิก คาเฟ่ สี เขียว คาเฟ่ ฝั่ง ธน 2019 ร้าน กาแฟ แนะ นํา เกลือ หวาน คาเฟ่ คาเฟ่ สาธุประดิษฐ์ เครื่องสำอาง chanel วิตามิน ความ จํา แดด มี วิตามิน อะไร อาหาร เสริม ไบ โอ ติ น โม ฮุ โม ฮุ คาเฟ่ วิตามิน ซี แม็ กม อ วิตามิน bloc me ราคา hicee 500 mg วิตามิน ลด บวม น้ํา คาเฟ่ แมว แจ้งวัฒนะ ร้าน กาแฟ เจริญกรุง 44 คาเฟ่ หมา ฝั่ง ธน คาเฟ่ เจริญกรุง 44 ร้าน คาเฟ่ เกษตร นว มิ นท ร์ วิธี กิน วิตามิน อึน ดัน แบรนด์ ซุป ไก่ แบบ เม็ด c วิตามิน ครีม ทา หน้า แพ้ ง่าย ร้าน กาแฟ คลาสสิค วิตามิน ช่วย ความ จํา เค้ก ใน อ เม ซอน vistra บํา รุ ง สายตา คาเฟ่ มิ นิ มอ ล อารีย์ สาม ย่าน คาเฟ่ ด รา ก้อน บุ ฟ เฟ่ รองพื้น physicians formula อายุ 30 กิน วิตามิน อะไร ดี เครื่อง สํา อา ง แต่งหน้า วิตามิน ซี แบบ ผง dhc pantip ร้าน น่า รัก วิตามิน เพิ่ม ภูมิคุ้มกัน วิตามิน ซี nat c กับ blackmore ครีม บำรุง สิว นิยาย คาเฟ่ ตลิ่งชัน เครื่อง สํา อา ง ภาษา เกาหลี คาเฟ่ บ้าน ป้อม เพชร คาเฟ่ มี สัตว์ วิตามิน อะไร ละลาย ใน ไขมัน วิตามิน ของ กิ ฟ ฟา รี น อาหาร เสริม centrum ร้าน บุญ ตา คาเฟ่ วิตามิน ผิว ขาว pantip 2020 คาเฟ่ ใกล้ จตุจักร นารา คาเฟ่ dhc วิตามิน รวม ไบ โอ ติ น ช่วย เรื่อง ลบรอย แผลเป็น สิว ตึกแถว คาเฟ่ โครงการ gump อารีย์ นา กา คาเฟ่ vit2go สี เหลือง อาหาร วิตามิน บี 2 วิตามิน ซี ascorbic acid วิตามิน แอ ม เว ย์ ตัว ไหน ดี ส กิน แคร์ innisfree เยล ลี่ วิตามิน ซี ใน เซ เว่ น ครีม ทํา ให้ หน้า ชุ่มชื่น cafe สาย 2 วิตามิน ซี แบบ ผง ยี่ห้อ ไหน ดี วิตามิน ซี อะ โท มี่ ร้าน คาเฟ่ สุรา ษ ร้าน กาแฟ เจริญกรุง 44 คาเฟ่ แถว บางเขน วิตามิน บี รวม กิน ตอน ไหน ดี เพลิน คาเฟ่ เครื่องสำอาง bsc มา โน โปร วิ แทบ วิตามิน อี ส กิน แคร์ vit b6 คือ merrezca ราคา คาเฟ่ ประเวศ อาหาร เสริม บํา รุ ง ผิวพรรณ อ เม ซอน เปิด ร้าน austin cafe vitamin by คุณ แอ้ pantip ครีม บํา รุ ง หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี วิว ร้าน กาแฟ วิตามิน สร้าง เนื้อเยื่อ regow vistra ครีม ลบรอย ดํา รอย แดง จาก สิว ส กิน แคร์ ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา centrum กิน ตอน ไหน อาหาร มี วิตามิน บี ทา เซ รั่ ม วิธี กิน honey bush nat b สิว สวัสดี คาเฟ่ คาเฟ่ ย่าน อุดมสุข ส กิน แคร์ ลด จุด ด่าง ดํา นิทาน คาเฟ่ ปทุม วิตามิน ปรับ สมดุล ฮอร์โมน วิตามิน dhc ตัว ไหน ดี วิตามิน บี 5 คือ คาเฟ่ สาย สอง ร้าน คาเฟ่ พระราม 5 ไม้ บ้าน คาเฟ่ อาหาร ที่ มี วิตามิน เค สูง บุ ฟ เฟ่ เอ ส พ ลา นา ด คาเฟ่ หนองจอก มีนบุรี วิตามิน ซี bio c 1000 mg โท เม อิ ม อย เจอร์ ไร เซอร์ ให้ วิตามิน ผิว ขาว คาเฟ่ สไตล์ บาหลี วิตามิน คลาย เครียด ยี่ห้อ ไหน ดี วิตามิน สำหรับ คน ท้อง คาเฟ่ แถว วัด โพธิ์ ร้าน b story ราชเทวี เซ รั่ ม หน้า เนียน ฮาร์ด ร็ อ ค คาเฟ่ อึน ดัน โกลด์ ม อย ส์ เจอ ไร เซอร์ ผู้ชาย วิตามิน ลด ความเครียด แมกนีเซียม เม็ด ฟู่ กิน ตอน ไหน ครีม ทา ตอน เช้า วิตามิน ซี zinc กิน ก ลู ต้า กับ วิตามิน ซี วิตามิน บี รวม กิ ฟ ฟา รี น วิตามิน เอ รักษา สิว pantip วิตามิน dhc ปลอม วิตามิน หน้า เรียว คาเฟ่ แมว ประชาอุทิศ เครื่อง สํา อา ง three วิตามิน วิ ส ท ร้า ผง วิตามิน ซี ใน เซ เว่ น วิตามิน เสริม แคลเซียม เครื่อง สํา อา ง ผิว แพ้ ง่าย ยี่ห้อ วิตามิน ซี วิตามิน บํา รุ ง ผม หมอ เอิ ง ราคา แต่งหน้า เซ เว่ น นิ ว โร เบียน วิตามิน บี คาเฟ่ ใกล้ รถไฟฟ้า สม เกียรติ คาเฟ่ นั ท นลิน คาเฟ่ ร้าน กาแฟ ใน นา เม ก้า วิตามิน ซี นิยาย คาเฟ่ ตลิ่งชัน natura cafe พระราม 2 ตับ มี วิตามิน อะไร ท้อง กิน วิตามิน ซี amazon cafe เปิด กี่ โมง คาเฟ่ บางนา ถ่ายรูป โม ริ ฮา น่า วิตามิน ซี พลัส ก ลู ต้า เซ รั่ ม วิตามิน บํา รุ ง กล้าม เนื้อ เส้น เอ็น มิส ที น เครื่อง สํา อา ง วิตามิน ซี เนเจอร์ ซี blackmore บํา รุ ง สายตา เซ รั่ ม หน้า ฟู คาเฟ่ วัด โพธิ์ ส กิน แคร์ ที่ แพง ที่สุด คาเฟ่ หรู วิตามิน รก ม้า pantip วิตามิน เอ ได้ จาก วิตามิน บำรุง ผิว ขาว วิตามิน เล็บ คาเฟ่ สาม ยอด dhc ผิว ขาว วิตามิน บี รวม nat b วิ ส ท ร้า อะ เซ โร ลา เชอ ร์ รี่ 1000 ม ก กิน ตอน ไหน centrum ยา คาเฟ่ ไม้ไผ่ vit b6 คือ วิตามิน บี วอ เตอร์ กิน วิตามิน ซี กับ คอ ล ลา เจน พร้อม กัน ได้ ไหม โท เม อิ ครีม บํา รุ ง คาเฟ่ สุด ชิ ค ยา ลบรอย แผลเป็น ที่ ดี ที่สุด วิตามิน บี กิ ฟ ฟา รี น วิตามิน บี บํา รุ ง ปลาย ประสาท แมกนีเซียม เม็ด ฟู่ กิน ตอน ไหน มะค่า คาเฟ่ วิตามิน ซี เม็ด เล็ก วิตามิน ซี ไฮ ซี natura garden cafe พระราม 2 ครีม ทา ผิว ผู้ชาย 2020 ส กิน แคร์ ถูก และ ดี เซ เว่ น dhc ของ แท้ ซื้อ ที่ไหน น้ำมัน ตับ ปลา เซ เว่ น ซี odbo ราคา vitamin by คุณ แอ้ พัน ทิป ส กิน แคร์ ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ต้นไม้ ใน ร้าน กาแฟ วิตามิน ปรับ ฮอร์โมน เพศ หญิง ซี วิ ท วิตามิน ซี ราคา แต่งหน้า ติด ทน 7 11 cafe ถ่ายรูป สวย วิตามิน บี รวม vistra อึน ดัน โกลด์ วิตามิน watson ค่า แฟ รน ไช ส์ amazon ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า ชาย คาเฟ่ ได ฟู กุ vit a day เยล ลี่ วิตามิน บี ช่วย คาเฟ่ แถว ข้าวสาร das gesunde plus ราคา ร้าน กาแฟ นก ฮูก วิตามิน ที่ ช่วย บํา รุ ง สมอง คาเฟ่ แคน ทา รี บาง แสน วิ ต ซี ฉีด วิตามิน เพิ่ม ภูมิคุ้มกัน วิตามิน บี 3 เพียว ๆ วิตามิน กิน แล้ว ผิว ใส วิตามิน วิ ต ซี วิตามิน ซี ช่วย ผิว ขาว ร้าน กาแฟ เท่ ๆ ส กิน แคร์ สำหรับ คน เป็น เซ็ บ เดิ ร์ ม สาม ย่าน คาเฟ่ วิตามิน ซี เม็ด เล็ก วิตามิน บี 3 เพียว ๆ วิตามิน ลด สิว ใน วัต สัน ครีม บำรุง หน้า ผู้ชาย pantip 2019 ใน นา คาเฟ่ ครีม บํา รุ ง หน้า ตอน กลางคืน วิตามิน บํา รุ ง ตับ pantip คาเฟ่ เลียบคลอง ทวี วัฒนา วิตามิน ซี ชนิด อม วิตามิน บํา รุ ง เม็ดเลือด ขาว คาเฟ่ ใน ปทุม cafe พระราม 5 เครื่อง สํา อา ง ธรรมชาติ วิธี กิน วิตามิน บี วิ ต อะ เดย์ เยล ลี่ ยก ลัง วิตามิน ป้องกัน ผม ร่วง มิ รา เคิ ล คาเฟ่ ผลิตภัณฑ์ ส กิน แคร์ ตัวแทน เครื่อง สํา อา ง three เครื่อง สํา อา ง amazon cafe เปิด กี่ โมง อาหาร เสริม บํา รุ ง ร่างกาย คน แก่ ครีม บํา รุ ง ก่อน แต่งหน้า เซ เว่ น ปุ ฟ เฟ ต์ ทะเล พา เลท เครื่อง สํา อา ง เซ รั่ ม ใต้ ตา วิตามิน ซี กิน วัน ละ กี่ กรัม คาเฟ่ บาง น้ํา เปรี้ยว วิตามิน ช่วย เผา ผลาญ ส กิน แคร์ ลด ฝ้า สุด ยอด อาหาร บำรุง ผิว คาเฟ่ แถว ประชาชื่น ร้าน tutu beach centrum silver ราคา คาเฟ่ วงศ์สว่าง วิตามิน บี 6 ซื้อ ที่ไหน คาเฟ่ แถว บาง บอน แพ ท คาเฟ่ โบราณ คาเฟ่ ย่าน อุดมสุข วิตามิน ฟู่ บุ ฟ เฟ่ เซ็นทรัล เวิลด์ คาเฟ่ แถว หาด จอม เทียน วิตามิน บี 7 คือ กิน วิตามิน บี ก่อน นอน วิตามิน ผง วิตามิน ซี ควร กิน กี่ มิลลิกรัม ครีม หน้า ขาว กลางคืน แนะ นํา วิตามิน บํา รุ ง ผิว รักษ์ คันนา กับ มี นา คาเฟ่ วิตามิน ลู ที น ร้าน ของหวาน อารีย์ คาเฟ่ แหลม แม่พิมพ์ ครีม บำรุง เซ เว่ น vistra b complex plus minerals วิตามิน ตับ ร้าน หู กระจง คาเฟ่ วัด ม่วง คาเฟ่ พระบาท แต่ง ร้าน สวย ๆ วิตามิน เสริม แคลเซียม อาหาร ปุ ฟ เฟ่ ต์ bio c 1000 mg บํา รุ ง เล็บ วิตามิน caltrate plus สีชมพู ราคา ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า กลางคืน ผู้ชาย แบรนด์ เครื่อง สํา อา ง ราคา ถูก วิตามิน บี รวม blackmore ราคา วิตามิน รวม กิน ตอน ไหน ดี วิตามิน ขาว ใส วิตามิน ช่วย ผม ร่วง vistra vit c วิตามิน แก้มือ ชา วิตามิน เซ็น ท รัม ยัน ฮี วิตามิน วอ เตอร์ เพื่อ สุขภาพ คาเฟ่ แถว ตลาด น้อย วิตามิน วัย 40 ด ริ ป ผิว ขาว ร้าน กาแฟ อ เม ซอน เปิด กี่ โมง ส กิน แคร์ เกาหลี ราคา ส่ง วิตามิน dhc ปลอม หาด tutu ไน ท์ ครีม ยี่ห้อ ไหน ดี วิตามิน ซี เม็ด ฟู่ กิน ตอน ไหน คาเฟ่ ลาดพร้าว 15 วิตามิน อี เม็ด คาเฟ่ ร้าน อาหาร คาเฟ่ เย็นอากาศ วิตามิน พี่ จุน บุ ฟ เฟ่ แฟชั่น วิตามิน อะไร ทํา ให้ ขาว ครีม ลบรอย ดํา รอย แดง จาก สิว คาเฟ่ ครอบครัว ครีม บำรุง หน้า เด็ก บํา รุ ง หน้า ผู้ชาย ยา วิตามิน อี คาเฟ่ emquartier ฮ่อม คาเฟ่ วิตามิน โพแทสเซียม เสา ชิงช้า คาเฟ่ swisse วิตามิน คาเฟ่ อ เม ซอน ริม ทะเล เซ รั่ ม ตอน เช้า ครีม บำรุง ผิว สำหรับ วัย ทอง แค ป ชั่ น มี นา คาเฟ่ วิตามิน ละลาย น้ำ ไก่ เม็ด ฟู่ ละลาย น้ํา วิตามิน เกาหลี ผิว ขาว แพ้ เครื่อง สํา อา ง ค์ คาเฟ่ อิน แน ท บี กิน ตอน ไหน ส กิน แคร์ หน้า ใส ไร้ สิว แฟ รน ไช ส์ คาเฟ่ อ เม ซอน เซ รั่ ม ขาว คาเฟ่ บันได สวรรค์ วิตามิน บํา รุ ง ผิว 2562 เหงือก อักเสบ วิตามิน สม ถวิล คาเฟ่ somtavin cafe กิน วิตามิน รวม ดี ไหม ร้าน กาแฟ ถ่ายรูป คาเฟ่ 304 วิตามิน ซี กับ นม ครีม ลบรอย แผลเป็น ที่ ดี ที่สุด ส กิน แคร์ ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา อ เม ซอน เปิด คาเฟ่ เดอะมอลล์ บางกะปิ คาเฟ่ แมว อ้วน แบ ล็ คม อ ร์ ส วิตามิน ซี 1000 ราคา วิตามิน d2 คาเฟ่ แถว วัดหลวง พ่อ โส ธร วิตามิน ลด สิว โรง พยาบาล วิ ต ซี แอ ม เว ย์ ราคา บํา รุ ง เล็บ วิตามิน คาเฟ่ พาย เรือ วิตามิน ให้ กิน ข้าว ได้ อาหาร เสริม วัย 30 วิตามิน ซี ชีวภาพ คือ วิตามิน ลด สิว อุด ตัน บ้าน บ้าน คาเฟ่ คาเฟ่ แถว ช่อง นนทรี ครีม บํา รุ ง ก่อน นอน วิตามิน ซี อึน ดัน ของ ปลอม vit c blackmore 1000 วิตามิน ผิว แบบ ฉีด คาเฟ่ ใน กํา แพง เพชร บุ ฟ เฟ่ ออ เด ร ย์ บํา รุ ง สมอง วิตามิน แบ ล็ คม อ ร์ วิตามิน ซี 1000 mg 30 เม็ด ราคา คาเฟ่ ถนน เพชรบุรี วิตามิน ซี กับ คอ ล ลา เจน ยี่ห้อ ไหน ดี vit b6 ใน หญิง ตั้ง ครรภ์ เขม จิตต์ คาเฟ่ เครื่องสำอาง ผู้ชาย วิตามิน อี เม็ด เครื่องสำอาง chanel 2019 ราคา แป้ง วิคตอเรีย vit c กิน ตอน ไหน อาหาร เสริม บํา รุ ง ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี berocca ราคา watson แฟ รน ไช ส์ เครื่อง สํา อา ง 20 บาท เครื่อง สํา อา ง ยี่ห้อ ครีม ทา แล้ว หน้า ขาว วิตามิน ช่วย เผา ผลาญ ไขมัน วิตามิน บํา รุ ง ผิว 2562 วิตามิน เสริม ภูมิ ต้านทาน วิตามิน ซีดี ที่สุด วิตามิน รวม บํา รุ ง ร่างกาย ดู บัว คาเฟ่ ราคา ส กิ ล แคร์ ลด สิว คาเฟ่ อ เม ซอน โปร โม ชั่ น คาเฟ่ สังข ละ เครื่องสำอาง kate คาเฟ่ หาด เจ้า หลาว mivolis สี ม่วง ไขมัน ช่วย ดูด ซึม วิตามิน อะไร เม ม โม รี่ เฮ้า ส์ คาเฟ่ คาเฟ่ สีชมพู พระราม 3 วิตามิน วอ เตอร์ ดี ไหม วิตามิน ซี อะ โท มี่ วิตามิน ซี boots กิน blackmore บํา รุ ง สายตา คาเฟ่ เซ็นทรัล พระราม 9 วิตามิน บํา รุ ง ผม หมอ เอิ ง ราคา วิตามิน ทา หน้า วิตามิน ทํา ให้ นอน หลับ คาเฟ่ สต อ รี่ บึง บัว คาเฟ่ คาเฟ่ นั่ง ทํา งาน อารีย์ วิตามิน ซี ยู นิ ซิตี้ คาเฟ่ ถ่ายรูป ชิ ค ๆ bio c plus amway ราคา วิตามิน เพิ่ม เม็ดเลือด ขาว วัน ทอง คาเฟ่ ม อย ส์ เจอ ไร เซอร์ เซ เว่ น เครื่อง สํา อา ง เกาหลี ยี่ห้อ ไหน ดี pantip เครื่อง สํา อา ง โทน ส้ม อิฐ เอกเขนก คาเฟ่ คาเฟ่ แถว พหลโยธิน ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า ชาย วิตามิน ดี ซึม เศร้า คาเฟ่ สุขุมวิท 26 แคลเซียม dhc ลิ นา ส กิน แคร์ สาย คาเฟ่ วิตามิน vistra ดี ไหม ส กิน แคร์ ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ไสว คาเฟ่ อาหาร เสริม centrum ส กิน แคร์ ลด ฝ้า กระ ส กิน แคร์ ผิว อิ่ม น้ำ ยา vitamin คาเฟ่ แถว วัด เล่ ง เน่ ย ยี่ 2 dhc ของ แท้ วิตามิน บี นิ ว ท ริ ไล ท์ วิตามิน ซี ควร กิน วัน ละ กี่ กรัม เครื่องสำอาง ค์ ราคา ส่ง วิตามิน dhc ไฮ ยา ลู รอน คาเฟ่ แถว ฝั่ง ธน วิตามิน ซี ฟู่ คาเฟ่ แถว หาด จอม เทียน กระท่อม ปลายนา คาเฟ่ วิตามิน บี 3 เพียว ๆ วิตามิน ซี แอ ม เว ย์ ดี ไหม ascorbic acid ราคา กิน วิตามิน dhc village farm to café เซ รั่ ม ทา หน้า ผู้ชาย วิตามิน คอ ล ลา เจน เกาหลี วิธี กิน คาเฟ่ ชัยพฤกษ์ วิตามิน หมอ เอิ ง คาเฟ่ หาด บาง แสน เอ ส เซนส์ คือ lanbena ลบรอย แผลเป็น pantip ร้าน กาแฟ ทำงาน เม ก้า วี แคร์ วิตามิน ซี คาเฟ่ เทพารักษ์ วิตามิน บำรุง ร่างกาย หลัง คลอด แบ ล็ คม อ ร์ วิตามิน รวม ร้าน หู กระจง เซ รั่ ม ตอน เช้า วิตามิน ลด สิว อุด ตัน nee cara ดี ไหม วิตามิน ซี blackmore 500 mg รองพื้น physicians formula คุ โมะ คาเฟ่ eundan vitamin c gold คาเฟ่ อมตะ นคร ไบ โอ ติ น ช่วย เรื่อง เซ รั่ ม กระจ่าง ใส ครีม บำรุง ผิว ผู้ชาย วิตามิน เม็ด ฟู่ คน ท้อง กิน ได้ ไหม วิตามิน ซี เซ เว่ น กิน บุ ฟ เฟ่ เซ็นทรัล เวิลด์ วิตามิน เอ ช่วย วิตามิน ซี acorbic ร้าน ราชพฤกษ์ คาเฟ่ โม ฮุ โม ฮุ คาเฟ่ วิตามิน บํา รุ ง ผู้ สูงอายุ คาเฟ่ แมว เอกมัย วิธี กิน วิตามิน บี รวม เครื่องสำอาง แต่งหน้า คาเฟ่ แมว บางกะปิ วิ ต ซี วู้ ด ดี้ ขายส่ง เครื่อง สํา อา ง สํา เพ็ง ดิบดี ซูชิ คาเฟ่ คาเฟ่ สี แดง ร้าน กาแฟ น่า นั่ง เขา ใหญ่ คาเฟ่ เอกมัย 2019 วิตามิน กิน แล้ว ขาว ใส แบค มอ วิตามิน ซี เอ ส เซนส์ คือ วิตามิน dhc กิน วัน ละ กี่ เม็ด วิตามิน รวม vistra คาเฟ่ นั่ง ทํา งาน อารีย์ วิตามิน ซี วิ ส ต้า ราคา วิตามิน บี คอมแพค u loft & the baristro เซ รั่ ม 2019 cafe อ่อนนุช วิตามิน เล็บ ร้าน กาแฟ แนว ๆ วิตามิน ซี องค์การ เภสัช 2563 คาเฟ่ วิว วัด อรุณ ไร่ รัก คาเฟ่ วิตามิน ซี boots กิน ผลิตภัณฑ์ dhc ก ลู ต้า ซี พลัส กิน ตอน ไหน โปร โม ชั่ น เครื่องสำอาง ครีม ทา หน้า กลางวัน คาเฟ่ สุขุมวิท 101 ร้าน กาแฟ นั่ง ทํา งาน ฝั่ง ธน คาเฟ่ บาง แสน สีชมพู mivolis สี เขียว บํา รุ ง เล็บ วิตามิน คาเฟ่ ม ธ gump ari ร้าน อาหาร natura garden cafe พระราม 2 อาหาร วิตามิน เค สูง คาเฟ่ mrt เพชรบุรี คาเฟ่ ตาม แนว บี ที เอ ส ร้าน กาแฟ o2 mikka cafe พัฒนาการ 25 ทองย้อย คาเฟ่ เซ็นทรัล ลาดพร้าว natura garden cafe พระราม 2 ไข่ มี วิตามิน อะไร บ้าง วิตามิน บี mega วิตามิน บี รวม วัต สัน ส กิน แคร์ หน้า หนาว วิตามิน ซี acorbic วิตามิน by คุณ แอ้ pantip เครื่อง สํา อา ง สํา เพ็ง ของ แท้ ไหม ร้าน กาแฟ ใน สวน มะพร้าว ร้าน คาเฟ่ บาง แสน 2020 รู ที น บํา รุ ง สายตา เครื่อง สํา อา ง มิ ล เล่ ด ริ ป ผิว ขาว ไสว คาเฟ่ วิ ต อะ เดย์ สี ม่วง ดิ ไอ รี น คาเฟ่ wood cafe ลาดพร้าว วัง หิน ครีม หน้า ขาว กระจ่าง ใส กาแฟ พระราม 9 blackmore buffered c ราคา vitamin รวม วิตามิน บำรุง ราก ผม ฉีด วิตามิน เข้า ผิว ชม ทุ่ง คาเฟ่ เครื่อง สํา อา ง ใน shopee ของ แท้ ไหม hicee 500 mg คาเฟ่ ฝั่ง ธน ถ่ายรูป ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า คน ท้อง อาหาร เสริม บํา รุ ง ผิว เซ เว่ น เครื่อง แต่งหน้า สำหรับ เด็ก ท่าช้าง คาเฟ่ pantip hicee 500 mg ราคา ทา เซ รั่ ม กว๊าน คาเฟ่ อาหาร เสริม วัย 30 vitamin e 400 iu ยี่ห้อ ไหน ดี วิตามิน บี จาก อาหาร คาเฟ่ วาริ น คาเฟ่ สุด ชิ ค mivolis สี เขียว เย็นใจ คาเฟ่ วิตามิน บํา รุงรัง ไข่ เครื่องสำอาง เกาหลี ฮิต 2018 วิตามิน ลด สิว โรง พยาบาล วิตามิน บํา รุ ง คน ท้อง ครีม ทา ผิว clarins pantip บํา รุ ง ก่อน แต่งหน้า คาเฟ่ แถว พหลโยธิน วิตามิน ซี ผิว ขาว pantip เครื่องสำอาง แพง วิตามิน เร่ง ผม ยาว เร็ว ที่สุด วิตามิน เยล ลี่ คาเฟ่ สีชมพู พระราม 3 ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า วัย 40 กรี น ไบ โอ ซุปเปอร์ ทรีทเมนท์ ครีม วิตามิน เบน ไซรัป ราคา ครีม ทา มือ นี เวี ย บำรุง ผิว ขาว ร้าน ราชพฤกษ์ คาเฟ่ ออ เด ร ย์ บุ ฟ เฟ่ 2020 คาเฟ่ ใกล้ ฉัน ตอน นี้ วิตามิน อี mega vitamin b2 คือ วิตามิน บี คอมแพค ส กิน แคร์ เกาหลี pantip คาเฟ่ ฝั่ง ธนบุรี blackmores bio c 1000 mg 31 เม็ด ราคา ครีม ทา หน้า ชุ่มชื้น วิตามิน บำรุง ร่างกาย หลัง คลอด blackmores ผิว ขาว ร้าน steve cafe & cuisine วิตามิน สำหรับ ผู้ชาย อายุ 50 ไบ โอ ติ น ผม หงอก วิตามิน อะไร ทํา ให้ ขาว วิตามิน ซี แบบ เคี้ยว ครีม บํา รุ ง ใต้ ตา ใน เซ เว่ น ร้าน คาเฟ่ เขา ใหญ่ 2020 วิตามิน นม โต little zoo cafe เมืองทอง วิตามิน บี รวม ยี่ห้อ ไหน ดี ที่สุด วิตามิน d2 บุ ฟ เฟ่ แถว นี้ เครื่องสำอาง มิส ที น วิ ส ท ร้า ไบ โอ ซี ยา ลบรอย ดํา จาก สิว แบรนด์ เม็ด บํา รุ ง สมอง กิน ตอน ไหน วิตามิน บํา รุ ง เพศ ชาย คอ ล ลา เจน อึน ดัน คาเฟ่ แถว คลองสาน คาเฟ่ ท่าเรือ ม อย เจอร์ ไร เซอร์ ใน เซ เว่ น 11am คาเฟ่ blackmores buffered c 500 mg 200 เม็ด ราคา ครีม ทา รอบ ดวงตา ที่ ดี ที่สุด ยา nat b ร้าน ราชพฤกษ์ คาเฟ่ คาเฟ่ สีชมพู พระราม 3 วิตามิน คน แก่ nat b 40 เม็ด ราคา เครื่อง สํา อา ง อาทิ ส ตี้ biotin ยี่ห้อ ไหน ดี pantip ซัน คาเฟ่ คาเฟ่ กระต่าย ใกล้ ฉัน วิตามิน ซี แอ ม เว ย์ กิน ตอน ไหน คาเฟ่ emquartier วิตามิน ซี แนะ นํา วิตามิน บี พลัส วิตามิน สำหรับ คน นอน น้อย เครื่อง สํา อา ง kma เครื่องสำอาง แท้ ปลอม วิตามิน กิน บํา รุ ง ผม ครีม ยู เซอ ริน กลางคืน กาแฟ ราชพฤกษ์ บุ ฟ เฟ่ เฮ้า คาเฟ่ แถว งามวงศ์วาน ส กิน แคร์ แพง ๆ แบ ล็ คม อ ร์ วิตามิน บี รวม คาเฟ่ ย้อน ยุค vit b complex ยา ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า วัต สัน คาเฟ่ น้ำตก วิตามิน ซี civic dhc ของ แท้ วิตามิน บี amway มี ดี คาเฟ่ nat c กับ blackmore อัน ไหน ดี กว่า กัน วิตามิน ซี กับ นม แมกนีเซียม เม็ด ฟู่ กิน ตอน ไหน วิตามิน ป้องกัน หวัด biotin ยี่ห้อ ไหน ดี pantip วิตามิน regenez โรงงาน เครื่องสำอาง คาเฟ่ หรู ๆ วิตามิน อาหาร ผิว วิตามิน บี คอมเพล็กซ์ ราคา เซ รั่ ม dior คาเฟ่ วัด โพธิ์ คาเฟ่ ดอกไม้ เยาวราช วิตามิน รก ม้า pantip ไร่ รัก คาเฟ่ ยา ลบรอย ดํา จาก สิว วิ ต ซี ฉีด เซ รั่ ม ทา หน้า ผู้ชาย วิตามิน แก้ ปวด เมื่อ ย วิตามิน เสริม ภูมิ ต้านทาน แน ท ซี วิตามิน ซี วิตามิน by คุณ แอ้ pantip วิตามิน ซี 200 เซ เว่ น คาเฟ่ เจริญกรุง 44 vitamin b คือ กิน วิตามิน ฉี่ เหลือง ครีม บำรุง ก่อน นอน ร้าน กาแฟ o2 บํา รุ ง หน้า ผู้ชาย คาเฟ่ รัช ดา 19 ร้าน กาแฟ แนว ๆ วิตามิน ตัว ไหน กิน แล้ว อ้วน วิตามิน บำรุง ผิว ขาว ส กิน แคร์ ดีๆ อาหาร วิตามิน อี seek cafe บางนา เครื่อง สํา อา ง ค์ น้อง ฉัตร นานา ฮั น เตอร์ คาเฟ่ อาหาร เสริม บํา รุ ง สายตา ยี่ห้อ ไหน ดี เครื่องสำอาง สมุนไพร วิตามิน แน ท บี o2 คาเฟ่ คาเฟ่ แถว วัดหลวง พ่อ โส ธร วิตามิน อี 400 iu วิตามิน คน นอน น้อย คาเฟ่ เปิด ดึก คาเฟ่ ราม 2 ครีม บำรุง ก้น วิตามิน ละลาย ใน น้ำ อ อย บํา รุ ง ผิว หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี vit2go สี เขียว สะพาน เกวียน คาเฟ่ เครื่อง สํา อา ง คลินิก วิตามิน วัย 40 เครื่อง สํา อา ง max คาเฟ่ ใกล้ bts อ่อนนุช คาเฟ่ 304 คาเฟ่ อ่าน หนังสือ อารีย์ nat c watson วิตามิน ซี แอ ม เว ย์ pantip โฮม คาเฟ่ วิ ต ซี ไบ โอ วิตามิน ช่วย เผา ผลาญ ไขมัน buffered vitamin c คือ ครีม บํา รุ ง ผิว ชุ่มชื้น เซ รั่ ม หน้า ใส ยี่ห้อ ไหน ดี คาเฟ่ บางปู เปิด ใหม่ cafe แถว นี้ วิ ส ท ร้า อะ เซ โร ลา เชอ ร์ รี่ 1000 ม ก ราคา สวน ร้าน กาแฟ นานา ฮั น เตอร์ คาเฟ่ ขมุ น คาเฟ่ วิตามิน บี pantip วิตามิน ซี อัน ไหน ดี ลบรอย แผลเป็น ราคา ร้าน คาเฟ่ เขา ใหญ่ 2020 เซ รั่ ม yves rocher เอกเขนก คาเฟ่ เซ รั่ ม 2019 น้ํา ดื่ม ยัน ฮี ราคา เซ เว่ น ร้าน กาแฟ ใน นา วิตามิน ซี ยี่ห้อ ไหน ดี ป้องกัน หวัด คาเฟ่ ย่าน ดอนเมือง ไจ แอ น ท์ คาเฟ่ วิธี รับประทาน วิตามิน ซี เครื่องสำอาง ปลอม คาเฟ่ แถว เซ็นทรัล พระราม 2 ครีม ทา หน้า สำหรับ ผิว แพ้ ง่าย ครีม บำรุง ผิว ชาย วิตามิน อี ช่วย เครื่องสำอาง kate วิตามิน บํา รุ ง ร่างกาย ยี่ห้อ ไหน ดี เม็ด ฟู่ แมกนีเซียม ส กิน แคร์ ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา แค ค ตั ส คาเฟ่ ยา vitamin วิตามิน 1000 mg ร้าน กาแฟ bts ครีม ทา หน้า ผู้ชาย ที่ ดี ที่สุด วิตามิน บํา รุ ง มดลูก วิตามิน ซี ซู เลียน ร้าน คาเฟ่ 24 ชม ascorbic acid ราคา blackmores vitamin c 1000 mg คาเฟ่ ราษฎร์บูรณะ ยา วิตามิน บี 1 6 12 seek cafe บางนา วิตามิน ที่ จํา เป็น ต่อ ร่างกาย sunkiss สาย 1 วิตามิน ความ จํา ต้นไม้ ใน ร้าน กาแฟ น้ำแร่ ยัน ฮี วิตามิน บํา รุ ง ร่างกาย ผู้ สูงอายุ วิตามิน อี แบบ กิน วิตามิน บํา รุ ง สมอง วัย ทํา งาน pantip ผักบุ้ง บํา รุ ง สายตา วิ ต ซี วู้ ด ดี้ วิตามิน ซี ผิว ขาว ยี่ห้อ ไหน ดี แคลเซียม dhc วิตามิน ทํา ให้ อ้วน เครื่อง สํา อา ง mti ร้าน americano cafe วิตามิน กิน แล้ว ผิว ใส คาเฟ่ อ เม ซอน ริม ทะเล วิตามิน dm วิตามิน ซี ascorbic acid ส กิน แคร์ เกาหลี pantip คาเฟ่ ปอม แอ พ เครื่อง สํา อา ง กิน วิตามิน ซี หน้า ใส แร บ บิท คาเฟ่ คาเฟ่ แถว กํา แพง แสน เครื่องสำอาง จาก ธรรมชาติ และ สมุนไพร คาเฟ่ เซ็นทรัล พระราม 9 คาเฟ่ เซ็นทรัล พระราม 2 อึน ดัน โกลด์ ร้าน กาแฟ นิยาย มี นา คาเฟ่ pantip เก ร ฮา ว ด์ คาเฟ่ เซ็นทรัล เวิลด์ วิตามิน กิน แล้ว ขาว ใส ฉีด วิตามิน ผิว ดื่ม แอลกอฮอล์ วิ ต ซี ราคา mivolis สี เขียว das gesunde plus ราคา ชบา คาเฟ่ กํา จัด รอย แผลเป็น คาเฟ่ bts ช่อง นนทรี ครีม บํา รุ ง หน้า กลางวัน buffered c คือ cafe แถว อารีย์ วิตามิน pantip หู กระจง คาเฟ่ พระราม 3 วิตามิน ลด ความเครียด แบค มอ วิตามิน ซี วิตามิน das gesunde plus วิธี กิน ส กิน แคร์ ลด รอย แดง กาแฟ สวย วิธี กิน dhc vitamin c วิตามิน เสริม อาหาร เด็ก กิน วิตามิน บี ตอน ไหน ดี ร้าน กาแฟ กํา แพง แสน เปิด ใหม่ วิตามิน เบน ไซรัป ราคา ร้าน เสือ คาเฟ่ ราชพฤกษ์ biotin zinc เภสัช จุฬา pantip ม อย ส์ เจอ ไร เซอร์ ผู้ชาย คาเฟ่ พระราม 2 ถ่ายรูป สวรรค์ บ้านนา คาเฟ่ เวจ จี้ กั ม มี่ วั ฒ น์ คาเฟ่ คาเฟ่ หัวลำโพง วิตามิน ซี hicee 100 ดี ไหม blackmores bio c 1000 mg 150 เม็ด ราคา วัต สัน ร้าน กาแฟ ริม นา วิตามิน บี มา จาก ราก ผม ไม่ แข็งแรง วิตามิน วิตามิน ได้ จาก เซรา ไม ด์ ส กิน แคร์ ร้าน คาเฟ่ น่า นั่ง เหงือก อักเสบ วิตามิน คาเฟ่ พิ ด โลก สวน คาเฟ่ เครื่อง สํา อา ง clinique วิตามิน บี 12 ได้ จาก ตัวแทน เครื่อง สํา อา ง ไม่ สต๊อก คาเฟ่ แคน ทา รี บาง แสน ยุด ยา คาเฟ่ dhc vitamin c วิธี กิน คาเฟ่ ใกล้ ฉัน ตอน นี้ เครื่องสำอาง odbo วิตามิน rojukiss วิตามิน ที่ ช่วย บํา รุ ง สายตา รอย แผลเป็น จาก อีสุกอีใส วิตามิน บี 5 อาหาร ร้าน กาแฟ เปิด 24 ชั่วโมง ปุ ฟ เฟ ต์ ทะเล สวน คาเฟ่ nat c 500 mg วิตามิน สำหรับ แม่ หลัง คลอด เซ็ ต เครื่องสำอาง อาหาร วิตามิน ซี วิตามิน ซี 50 mg อาหาร วิตามิน บี 2 คาเฟ่ อารีย์ ถ่ายรูป 2019 ร้าน voodoo cafe ยา b12 caturday cat cafe ค่า เข้า เครื่อง สํา อา ง bt21 buffered vitamin c คือ คาเฟ่ แถว คลอง 6 วิตามิน das gesunde plus ครีม ทา หน้า ออ แก นิ ค ซื้อ วิตามิน ตัวแทน เครื่อง สํา อา ง คาเฟ่ ใกล้ จตุจักร เขา พลาย ดํา คาเฟ่ ยา วิตามิน ซี เซ เว่ น คาเฟ่ พระราม 7 วิตามิน ผิว ใส pantip วิตามิน b1 b6 b12 คาเฟ่ รา ไว ย์ fda เครื่องสำอาง วิตามิน ลด สิว อุด ตัน มา ดิ คาเฟ่ คาเฟ่ ตึก ร้าง วิตามิน เบน ไซรัป คาเฟ่ ใน กํา แพง เพชร ร้าน หลง โถ ว เยาวราช วิตามิน ซี แม คม อ วิตามิน ซี ฉีด ผิว ขาว ยัน ฮี วิตามิน วอ เตอร์ ราคา ส่ง คาเฟ่ บาง น้ํา ผึ้ง วิตามิน ซี พัน ทิป วิตามิน ซี กิน วัน ละ กี่ มิลลิกรัม วิตามิน ซี เกาหลี อึน ดัน ฉีด ผิว วิตามิน caturday cat cafe ค่า เข้า วิตามิน ทํา ให้ อ้วน นา กา คาเฟ่ gump ari ร้าน อาหาร ร้าน คาเฟ่ เขา ใหญ่ 2020 วิตามิน บี รวม ของ แอ ม เว ย์ เซ รั่ ม ทา ผิว อาหาร บํา รุ ง ผิว หน้า กิน วิตามิน ซี pantip กิน วิตามิน pantip วิตามิน เกาหลี pantip กันเอง คาเฟ่ ครีม ทา ตอน เช้า คาเฟ่ แถว mrt วิตามิน b กิน ตอน ไหน ร้าน little hideout วิตามิน เผา ผลาญ ไขมัน แน ท ซี วิตามิน ซี ฉีด วิตามิน ผิว ขาว ราคา วิตามิน บี 5 แบ ล็ คม อ ร์ คาเฟ่ ดอกไม้ เยาวราช บุญ ชง คาเฟ่ อาหาร เสริม บํา รุ ง ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี คาเฟ่ สรง ประภา วิตามิน ของ dhc แดด มี วิตามิน อะไร ยา ลบรอย แผลเป็น จาก สิว โรงงาน ทำ ครีม คาเฟ่ ถนน เพชรบุรี วิตามิน ลด ริ้ว รอย pantip วิตามิน วิ ส ท ร้า รีวิว ครีม ลบรอย แผลเป็น อาหาร ที่ มี วิตามิน อี สูง ครีม ทา กลางวัน ชิ ค คาเฟ่ ยา b complex มั ล เบ อ รี่ คาเฟ่ หม้อ ปลาร้า คาเฟ่ บุ ฟ เฟ่ ทะเล ใกล้ ฉัน ดั๊ ก คาเฟ่ น้ำแร่ ยัน ฮี วิตามิน ผิว ขาว ตัว ไหน ดี ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า คน ท้อง blackmores biotin h+ วิธี กิน คาเฟ่ ถนน ราชพฤกษ์ cafe ช่อง นนทรี วิตามิน ซี เกาหลี ของ ปลอม วิตามิน บี รวม คือ คาเฟ่ หมา นิมมาน ส กิน แคร์ ถูก และ ดี 2019 ร้าน บุญ ตา คาเฟ่ คาเฟ่ ซอย สามัคคี b complex ราคา วิตามิน เภสัช เครื่อง สํา อา ง ที่ ดี ที่สุด วิตามิน บี 12 มังสวิรัติ ส กิน แคร์ ลด รอย สิว 2020 วิตามิน ซี ตัว ไหน กิน แล้ว ขาว ครีม ลัง โคม กลางคืน วิตามิน ปรับ สมดุล ฮอร์โมน วิตามิน ที่ ละลาย ใน ไขมัน คือ วิตามิน เพิ่ม ความ สูง pantip วิตามิน ซี ควร กิน วัน ละ กี่ มิลลิกรัม das gesunde plus ราคา ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า นักเรียน คาเฟ่ มะพร้าว คาเฟ่ เท่ ๆ วิตามิน nat c ราคา วิตามิน เชอ รี่ ลบรอย เเ ผล เป็น ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า คน ท้อง
              nars all day luminous powder foundation รีวิว| รองพื้น jovina สูตร ใหม่ รีวิว| น้ำหอม creed ผู้หญิง| แป้ง ไม่ ผสม รองพื้น cute press| น้ำหอม 212| น้ำหอม สิ| รองพื้น ใน เซ เว่ น 2020| ขนมปัง เจ้า ดัง เยาวราช| รองพื้น ลู เซี ย pantip| รองพื้น นิ ก ซ์| น้ำหอม lonkoom| สูตร หมัก ผม นุ่ม ลื่น| cc รองพื้น| อาหาร เด็ด เยาวราช| บำรุง ผิว หน้า ก่อน นอน แบบ ธรรมชาติ| byredo อ่าน ว่า| ครีม บำรุง ผิว หน้าที่ ดี ที่สุด| รองพื้น เจ้า หญิง pantip| รองพื้น ยิ ป แซง| ท รี ท เม้น ท์ ผม นุ่ม| แป้ง ผสม รองพื้น laura mercier| รองพื้น ดีๆ ใน เซ เว่ น| mac แป้ง ผสม รองพื้น| น้ำหอม zara ออนไลน์| armani power fabric foundation รีวิว| น้ำหอม jimmy choo| แต่งหน้า แบบ ไม่ ใช้ รองพื้น| อ อย บำรุง ผม| ผม พอง| รองพื้น revlon ฝา ขาว| สูตร ผม นุ่ม| รีวิว ครีม บํา รุ ง หน้า 2020| รองพื้น shu ราคา| jadore ราคา| อร่อย ซี ฟู้ ด| รองพื้น ysl all hours รีวิว| รองพื้น mac lightful| น้ำหอม olympea| รองพื้น เล น่า| giorgio armani ราคา| รองพื้น ไข่ปลา คา เวี ย ร์| chanel perfection lumiere velvet รีวิว| แป้ง ผสม ชิม เม อ ร์ เซ เว่ น| รองพื้น ยิ ป แซง| น้ำหอม มาดาม ฟิ น พัน ทิป| มิดไนท์ แฟนตาซี| รองพื้น ผู้ชาย ผิว เข้ม| สูตร หมัก ผม ฟู| น้ำหอม นักเรียน pantip| รองพื้น ผิว มัน| ครีม ทา หน้า ตัว ไหน ใช้ ดี| catrice รองพื้น| รองพื้น shiseido synchro skin self รีวิว| ผู้ชาย ดูแล ผิว หน้า| ท รี ท เม้น หลัง กัด สี ผม| น้ํา หอม giorgio armani si หอม ไหม| chanel allure ราคา| ขายส่ง ขวด น้ำหอม| รองพื้น ปกปิด แต่ บางเบา| รองพื้น mac nc20| ส เปร ย์ บํา รุ ง ผม ร่วง| น้ำหอม valentino| ดูแล ผิว หน้า ก่อน นอน| แป้ง mac nc25|